Delimitation: గతంలో రెండుసార్లు చేజారిన రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లును ఈసారి ఎలాగైనా పార్లమెంట్ గడప దాటించాలన్న పట్టుదలతో ఢిల్లీ పీఠం పావులు కదుపుతోంది. నియోజకవర్గాల పునర్విభజన చట్టం ద్వారా దేశ రాజకీయ చిత్రపటాన్ని మార్చేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం సిద్ధమవుతున్నట్లు సంకేతాలు వెలువడుతున్నాయి. వర్షాకాల సమావేశాలు ముగిసి రెండు నెలలు గడుస్తున్నా సభలను ఇంకా ప్రోరోగ్ చేయకుండా పెండింగ్‌లో పెట్టడం, బ్రిక్స్ పార్లమెంటరీ ఫోరం ముగిసిన వెంటనే ప్రత్యేక సమావేశాల నిర్వహణకు తెరవెనుక ఏర్పాట్లు సాగుతుండటం తీవ్ర ఉత్కంఠ రేపుతోంది. అయితే రెండుసార్లు చతికిలపడ్డ ఈ ప్రతిష్టాత్మక బిల్లును ముచ్చటగా మూడోసారి అధికార ఎన్డీయే కూటమి ఎలా నెగ్గించుకుంటుందన్నదే ఇప్పుడు అతిపెద్ద మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్న.
సంఖ్యాబలమే అతిపెద్ద అగ్నిపరీక్ష
రాజ్యాంగంలోని 131వ సవరణ బిల్లు ద్వారా లోక్‌సభ స్థానాల సంఖ్యను ప్రస్తుతమున్న 543 నుంచి ఏకంగా 850 వరకు పెంచడం, మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలును దీనికి ముడిపెట్టడం కేంద్రం వ్యూహం. అయితే ఇందుకు పార్లమెంట్‌లోని ఉభయ సభల్లో మూడింట రెండొంతుల ప్రత్యేక మెజారిటీ తప్పనిసరి. గత ఏప్రిల్ 17న లోక్‌సభలో ఇదే సంఖ్యాబలం కొరవడి బిల్లు కుప్పకూలింది. ప్రస్తుతం లెక్కలు చూస్తే.. లోక్‌సభలో ఈ బిల్లు ప్రవేశపెట్టినప్పుడు పూర్తి హాజరు ఉంటే ఆమోదానికి 360 ఓట్లు కావాలి. ప్రస్తుతానికి ఎన్డీయే బలం 319 దగ్గరే ఆగింది. రాజ్యసభలో 163 మంది మద్దతు అవసరం కాగా, అధికార పక్షం వద్ద 151 మంది మాత్రమే ఉన్నారు. ఈ లోటును పూడ్చేందుకు పశ్చిమ బెంగాల్, మహారాష్ట్రల నుంచి వచ్చి చేరిన ఎంపీలు ఎన్డీయేకి కాస్త ఊపునిచ్చినప్పటికీ, ప్రత్యేక మెజారిటీ మార్కును తాకడం ఇప్పటికీ కత్తిమీద సామే.
'డీఎంకే' చేతుల్లోనే కీలకం?
2011 జనాభా ప్రాతిపదికన డీలిమిటేషన్ చేపడితే జనాభాను నియంత్రించిన దక్షిణాది రాష్ట్రాలు పార్లమెంట్‌లో తమ ప్రాతినిధ్యాన్ని కోల్పోతాయని, ఉత్తరాది పెత్తనం పెరుగుతుందని తమిళనాడు సహా దక్షిణాది పార్టీలు తీవ్రంగా హెచ్చరిస్తున్నాయి. ఇండియా కూటమి నుంచి వైదొలిగిన డీఎంకే వైఖరి ఈసారి గేమ్ ఛేంజర్‌గా మారే అవకాశం ఉంది. తమిళనాడు ప్రయోజనాల విషయంలో రాజీపడేది లేదని చెబుతున్న డీఎంకేతో బీజేపీ పెద్దలు తెరవెనుక చర్చలు జరుపుతున్నారనే ప్రచారం ఉన్నా, స్టాలిన్ చివరి నిమిషంలో ఎటు నిలుస్తారన్నది సస్పెన్స్‌గా మారింది.
ప్రత్యామ్నాయ ఫార్ములా.. సరికొత్త లెక్కలు
మరోవైపు ప్రతిష్టంభనను తొలగించేందుకు ప్రధాని ఆర్థిక సలహా మండలి మరో కొత్త ప్రతిపాదనను తెచ్చినట్లు తెలుస్తోంది. మొత్తం సీట్లను ఒకేసారి 850కి పెంచే బదులు, మూడో వంతు సీట్లను మాత్రమే పెంచి మొత్తం లోక్‌సభ సంఖ్యను 824కు పరిమితం చేసే ఆలోచన కూడా పరిశీలనలో ఉంది. అంటే 59 నియోజకవర్గాలను రెండుగా, 111 సీట్లను మూడుగా విభజించే ఫార్ములాను తెరపైకి తెచ్చి ప్రాంతీయ పార్టీలను ఒప్పించే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి.
విపక్షాల సెగ.. కేంద్రం వ్యూహం ఏంటి
ఒకవైపు ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ వ్యవహారంలో ప్రతిపక్షాలు ఢిల్లీ వేదికగా ఆందోళనలు తీవ్రం చేస్తున్నాయి. కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే ఇప్పటికే నాలుగుసార్లు లేఖలు రాస్తూ, ఏకపక్షంగా కాకుండా అఖిలపక్ష భేటీ పెట్టిన తర్వాతే డీలిమిటేషన్‌పై ముందుకెళ్లాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. తీవ్ర రాజకీయ దుమారం, విపక్షాల ప్రతిఘటన, అందని సంఖ్యాబలం మధ్య మోడీ సర్కార్ ఈ మూడో ప్రయత్నంలో ఎలాంటి అస్త్రంతో బిల్లును గట్టెక్కిస్తుందన్నది జాతీయ రాజకీయాల్లో అత్యంత ఆసక్తికరంగా మారింది.
