రైతుల గోడు కనిపించడం లేదా? మొద్దు నిద్రలో తెలంగాణ సర్కార్!

కరువు రక్కసి వలలో తెలంగాణ రైతన్న

ప్రభుత్వం నుంచి అందుతున్న సాయమేంటి..?

పక్క రాష్ట్రాలు కరువు జాబితా ఇచ్చేశాయి..

తెలంగాణ సర్కార్‌ నుంచి స్పందనేది..?

వానలు ముఖం చాటేశాయి.. భూగర్భ జలాలు అడుగంటాయి.. సాగునీరు అందక పంటలు ఎండిపోతున్నాయి.. విద్యుత్‌ కోతలతో అన్నదాతల ఆశలు ఆవిరవుతున్నాయి. కంటికి రెప్పలా కాపాడుకున్న పంట కళ్లముందే ఎండిపోతుంటే రైతన్న గుండె చెరువవుతున్నది. అప్పులు చేసి, ఆరుగాలం శ్రమించి సాగు చేసిన పంట చేతికందకపోతే ఆ రైతు పరిస్థితి ఏమిటి? పొలాలు ఎండిపోతుంటే.. రైతుల కళ్లలో కన్నీళ్లు కనిపిస్తుంటే.. వారి ఆవేదన ప్రభుత్వానికి వినిపించడం లేదా? అన్నదాతల గోడు సర్కార్‌కు పట్టడం లేదా? కరువు ఛాయలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నా.. రైతులు నష్టాల ఊబిలో కూరుకుపోతున్నా.. ప్రభుత్వం ఎందుకీ మొద్దు నిద్ర వీడటం లేదు? ఇవే ఇప్పుడు తెలంగాణ రైతాంగం నుంచి వినిపిస్తున్న ప్రశ్నలు.

ఒకవైపు పంటలను కాపాడుకునేందుకు రైతులు నానా తంటాలు పడుతుంటే.. మరోవైపు కరువు మండలాల ప్రకటనలో ప్రభుత్వం చేస్తున్న జాప్యం ఆందోళన కలిగిస్తున్నది. కరువు పరిస్థితులను గుర్తించి, ప్రభావిత మండలాలను ప్రకటించి, రైతులకు తక్షణ సాయం అందించాల్సిన ప్రభుత్వం.. ఇంకా నివేదికల సేకరణ, సమీక్షల పేరుతో కాలం వెళ్లదీస్తున్నదనే విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. పంట నష్టం పెరుగుతున్న కొద్దీ రైతుల కష్టాలు పెరుగుతున్నాయి. కానీ, ఆ నష్టాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యలేంటి? రైతులకు భరోసా ఇచ్చే ప్రకటన ఎప్పుడు? కరువు మండలాల జాబితా ఎప్పుడు విడుదల చేస్తారు? అన్న ప్రశ్నలకు మాత్రం స్పష్టమైన సమాధానం కనిపించడం లేదు.

320 మండలాల్లో కరువు ఛాయలు.. అయినా పరిహారం ఎక్కడ?

కరువు ఉందని గుర్తించడానికి ఇన్ని సమీక్షలు అవసరమా? ఎండిపోతున్న పంటలను చూడటానికి ఇన్ని నివేదికలు కావాలా? రైతుల నష్టాన్ని అంచనా వేయడానికి నెలాఖరు వరకు ఆగాల్సిందేనా? రాష్ట్రంలో కరువు తీవ్రతపై ప్రభుత్వానికి ఇప్పటికే ప్రాథమిక అంచనాలు అందాయి. అక్టోబర్‌ 6న జరిగిన సమీక్షలో 18 జిల్లాల్లోని 320 మండలాల్లో తీవ్ర కరువు పరిస్థితులు ఉన్నట్లు అధికారులు ప్రాథమికంగా గుర్తించారు. అయినా సమగ్ర కరువు నివేదికను అక్టోబర్‌ నెలాఖరులోగా సిద్ధం చేయాలని అధికారులకు ఆదేశాలు ఇచ్చారు. కరువు ప్రభావిత మండలాల గుర్తింపును నిబంధనల ప్రకారం పూర్తి చేయాలని ప్రభుత్వం చెబుతున్నది.

అయితే, రైతులు ఎదుర్కొంటున్న తక్షణ సమస్యలకు పరిష్కారం ఎప్పుడు? పంటలు పూర్తిగా ఎండిపోయిన తర్వాత నివేదికలు సిద్ధం చేస్తే రైతుకు ఏం ప్రయోజనం? కరువు తీవ్రతను గుర్తించే ప్రక్రియకు, రైతులకు అత్యవసర సాయం అందించే చర్యలకు మధ్య ఇంత అంతరం ఎందుకు? అన్నదాతలు అడుగుతున్న ప్రశ్నలకు ప్రభుత్వం సమాధానం చెప్పాల్సిన అవసరం ఉంది.

పక్క రాష్ట్రాలు ముందడుగు.. తెలంగాణలో ఎందుకీ జాప్యం?

తెలంగాణకు పొరుగున ఉన్న మహారాష్ట్ర, కర్ణాటకల్లోనూ కరువు తీవ్రత రైతులను ఇబ్బందులకు గురిచేస్తున్నది. అయితే అక్కడ కరువు ప్రభావిత ప్రాంతాలను గుర్తించి, కేంద్రం నుంచి సాయం పొందేందుకు ప్రభుత్వాలు చర్యలు చేపట్టాయి. మహారాష్ట్రలో 265 తాలూకాలను కరువు ప్రభావిత ప్రాంతాలుగా ప్రకటించగా, కర్ణాటకలో 240 తాలూకాలకు గాను 217 తాలూకాలను కరువు ప్రభావిత ప్రాంతాలుగా గుర్తించినట్లు తాజా నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి. కర్ణాటక ప్రభుత్వం కేంద్ర బృందానికి పంట నష్టాన్ని వివరించి, జాతీయ విపత్తు ప్రతిస్పందన నిధి కింద సాయం కోరింది. మహారాష్ట్రలోనూ పంట నష్టాన్ని అంచనా వేసేందుకు కేంద్ర బృందం అక్టోబర్‌ 8 నుంచి క్షేత్రస్థాయి పరిశీలన చేపట్టింది.

తెలంగాణలో ఎందుకీ జాప్యం?

పక్క రాష్ట్రాలు కరువు ప్రాంతాలను గుర్తించి కేంద్రం దృష్టికి సమస్యను తీసుకెళ్తుంటే, మన రాష్ట్రంలో మాత్రం సమగ్ర నివేదిక కోసం నెలాఖరు వరకు ఎందుకు వేచి చూడాలి? అక్కడి రైతులకు సాయం అందించేందుకు ప్రభుత్వాలు ప్రయత్నిస్తుంటే, ఇక్కడి రైతులకు తక్షణ భరోసా కల్పించేందుకు ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటున్నారు? పొరుగున ఉన్న రాష్ట్రాలు చేయగలిగిన పనిని తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఎందుకు వేగంగా చేయలేకపోతున్నది? ఈ ప్రశ్నలకు ప్రభుత్వం స్పష్టమైన సమాధానం చెప్పాలి. కరువు విషయంలో రాష్ట్రాల మధ్య పోటీ అవసరం లేదు. కానీ రైతులకు సాయం అందించే విషయంలో తెలంగాణ వెనుకబడకూడదనే ఆందోళన మాత్రం సహజంగానే వ్యక్తమవుతున్నది.

క్యాబినెట్‌ చర్చలు సరే.. క్షేత్రస్థాయిలో చర్యలేవి?

అక్టోబర్‌ 1న జరిగిన క్యాబినెట్‌ సమావేశంలో రాష్ట్రంలో లోటు వర్షపాతం, కరువు పరిస్థితులపై చర్చ జరిగింది. 235 మండలాల్లో కరువు పరిస్థితులు ఉన్నట్లు ప్రాథమికంగా అంచనా వేసి, కేంద్రానికి నివేదిక అందించేందుకు మంత్రుల బృందాన్ని ఢిల్లీకి పంపాలని నిర్ణయించినట్లు వార్తలొచ్చాయి.

ఆ తర్వాత అధికారుల సమీక్షలో కరువు ప్రభావిత మండలాల ప్రాథమిక అంచనా 320కి చేరింది. అంటే పరిస్థితుల తీవ్రతపై మరింత స్పష్టత వస్తున్నది. కానీ ఈ అంచనాలు రైతులకు ఎంతవరకు ఉపయోగపడుతున్నాయి? సమీక్షల మీద సమీక్షలు జరుగుతున్నా, క్షేత్రస్థాయిలో పంట నష్టపోయిన రైతుకు భరోసా కల్పించే చర్యలు ఏవి? నష్టాన్ని అంచనా వేయడంతో పాటు పరిహారం అందించే ప్రక్రియను వేగవంతం చేయాల్సిన అవసరం లేదా?

కరువు ప్రభావిత మండలాల గుర్తింపు, పంట నష్టాల పరిశీలన, కేంద్రానికి నివేదిక సమర్పించడం.. ఇవన్నీ నిబంధనల ప్రకారం జరగాల్సిన ప్రక్రియలే. అయితే ఆ ప్రక్రియలు పూర్తయ్యేలోపు రైతుల పరిస్థితి మరింత దిగజారకుండా చూడటం కూడా ప్రభుత్వ బాధ్యతే. వ్యవసాయ శాఖ, రెవెన్యూ, భూగర్భ జలాలు, పంచాయతీరాజ్‌, గ్రామీణ మంచినీటి సరఫరా శాఖల నుంచి వివరాలు సేకరించి, 12 ప్రామాణిక అంశాల ఆధారంగా నివేదిక రూపొందించాలని అధికారులు నిర్ణయించారు.

మరి ఈ ప్రక్రియతోపాటు తక్షణ ఉపశమన చర్యలు ఎందుకు చేపట్టకూడదు? రైతుల పొలాల్లో పంటలు ఎండిపోతున్నప్పుడు ప్రభుత్వ యంత్రాంగం కూడా నివేదికల కోసం ఎదురుచూస్తూ ఉండాలా? కరువు నివేదికకు గడువు ఉండొచ్చు.. కానీ రైతు కష్టాలకు గడువు పెట్టలేం కదా!

కరువు సాయం తప్పించుకునేందుకేనా?

కరువు మండలాల ప్రకటనలో జాప్యం వెనుక ప్రభుత్వానికి ఏదైనా ఆర్థిక భారం తప్పించుకోవాలనే ఉద్దేశం ఉందా? అన్న అనుమానాలు ప్రతిపక్ష పార్టీల విమర్శల్లో వ్యక్తమవుతున్నాయి. రైతులకు అందాల్సిన సాయం విషయంలో ప్రభుత్వం పారదర్శకంగా వ్యవహరించాల్సిన అవసరం ఉంది. కరువు పరిస్థితులను అధికారికంగా గుర్తించడం, పంట నష్టాన్ని అంచనా వేయడం, అర్హులైన రైతులకు పరిహారం అందించడం, కేంద్రం నుంచి ఆర్థిక సహాయం కోరడం.. ఈ ప్రక్రియలన్నింటిపైనా ప్రభుత్వం స్పష్టమైన కార్యాచరణ ప్రకటించాలి.

మరోవైపు, పంటల సాగు విస్తీర్ణం ఆధారంగా మాత్రమే కరువు తీవ్రతను అంచనా వేయలేం. సాగు విస్తీర్ణంతోపాటు వర్షపాతం, భూగర్భ జలాల పరిస్థితి, పంటల ఎదుగుదల, దిగుబడి అంచనాలు, నీటి లభ్యత వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది. సాగు చేసిన ప్రతి ఎకరాలోనూ పంట చేతికందుతుందనే హామీ లేదు. విత్తనం వేసిన రైతుకు పంటను కాపాడుకోవడానికి నీరు, విద్యుత్‌ అందుబాటులో లేకపోతే పెట్టుబడి నష్టపోయే ప్రమాదం ఉంటుంది. అందుకే సాగు లెక్కలతో సరిపెట్టకుండా, క్షేత్రస్థాయిలో పంటల పరిస్థితిని అంచనా వేసి రైతులకు అండగా నిలవాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వంపై ఉంది.

ఖర్గేకు కర్ణాటక రైతులు గుర్తొచ్చారు.. తెలంగాణ రైతుల సంగతేంటి?

కాంగ్రెస్‌ జాతీయ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే కర్ణాటకలో కరువు పరిస్థితులపై కేంద్రానికి లేఖ రాసిన అంశాన్ని కూడా బీఆర్ఎస్, బీజేపీ లాంటి పార్టీలు ప్రస్తావిస్తున్నాయి. కర్ణాటక రైతులకు సాయం అందించాలని కోరుతున్న కాంగ్రెస్‌ నాయకత్వం, తెలంగాణ రైతుల సమస్యలపైనా అదే స్థాయిలో స్పందించాలనే డిమాండ్‌ వినిపిస్తున్నది. ఒకే పార్టీకి చెందిన ప్రభుత్వాలు వేర్వేరు రాష్ట్రాల్లో ఉన్నప్పుడు, రైతుల సమస్యలపై స్పందనలో తేడా ఎందుకు కనిపించాలి? తెలంగాణలోనూ కరువు పరిస్థితులు తీవ్రంగా ఉంటే, వాటిని కేంద్రం దృష్టికి తీసుకెళ్లేందుకు పార్టీ జాతీయ నాయకత్వం ఎందుకు చొరవ తీసుకోకూడదు? అనేది విపక్షాల ప్రశ్న.

వర్షాలు లేకపోవడం ఒక సమస్య అయితే, సాగునీటి లభ్యత, విద్యుత్‌ సరఫరా, భూగర్భ జలాల పడిపోవడం రైతుల కష్టాలను మరింత పెంచుతున్నాయి. సాగునీటి ప్రాజెక్టుల నిర్వహణ, నీటి వినియోగం, పంటలకు అవసరమైన సమయంలో నీటిని అందించడం వంటి అంశాలపై కూడా ప్రభుత్వం సమగ్రంగా సమీక్షించాల్సిన అవసరం ఉంది. సాగునీటి పంపిణీపై ప్రతిపక్షాలు చేస్తున్న విమర్శలకు ప్రభుత్వం వాస్తవాలతో సమాధానం చెప్పాలి. ఏ ప్రాజెక్టులో ఎంత నీరు అందుబాటులో ఉంది? ఎక్కడ నీటి విడుదల సాధ్యమైంది? ఎక్కడ సాంకేతిక లేదా ఇతర పరిమితులు ఎదురవుతున్నాయి? అన్న వివరాలను ప్రజల ముందు ఉంచాలి.

మరోవైపు, విద్యుత్‌ సరఫరాలో అంతరాయాలు ఎదురైతే పంటలను కాపాడుకోవడం రైతులకు మరింత కష్టమవుతుంది. బోర్లు, బావులపై ఆధారపడే రైతులు నీటి కోసం నానా తంటాలు పడాల్సి వస్తుంది. ట్యాంకర్లు, స్ప్రేయింగ్‌ యంత్రాలు, ఇతర మార్గాల్లో నీటిని అందించి పంటలను కాపాడుకునే ప్రయత్నాలు చేస్తున్న రైతులకు తక్షణ సహాయం అవసరం. పత్తి, కంది, వరి వంటి పంటలపై వర్షాభావ ప్రభావాన్ని క్షేత్రస్థాయిలో అంచనా వేసి, దిగుబడి తగ్గే ప్రమాదం ఉన్న ప్రాంతాలను ముందుగానే గుర్తించాలి. రైతులు తీవ్రంగా నష్టపోయిన తర్వాత స్పందించడం కంటే, నష్టాన్ని తగ్గించే చర్యలు ముందుగానే చేపట్టడం ముఖ్యం.

రైతు కన్నీటికి సమాధానం చెప్పాల్సిందే!

తెలంగాణ రైతాంగం ఇప్పుడు ఎదురుచూస్తున్నది మరో సమీక్ష కోసం కాదు.. స్పష్టమైన కార్యాచరణ కోసం. కరువు ప్రభావిత మండలాల తుది జాబితా ఎప్పుడు విడుదల చేస్తారు? పంట నష్టాల పరిశీలన ఎప్పటిలోగా పూర్తవుతుంది? కేంద్రానికి సమగ్ర నివేదిక ఎప్పుడు అందజేస్తారు? రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరఫున రైతులకు ఎలాంటి సహాయం అందించనున్నారు? కేంద్రం నుంచి నిధులు రాబట్టేందుకు ఏ చర్యలు చేపడుతున్నారు? ఈ ప్రశ్నలకు ప్రభుత్వం గడువులతో కూడిన సమాధానాలు ఇవ్వాలి.

పక్క రాష్ట్రాలు కరువు పరిస్థితులను గుర్తించి కేంద్ర బృందాల పరిశీలన వరకు తీసుకెళ్తున్న వేళ, తెలంగాణ రైతులు మాత్రం తమ సమస్యలు ఎప్పుడు పరిష్కారమవుతాయా అని ఎదురుచూడాల్సిన పరిస్థితి ఎందుకు రావాలి? 320 మండలాల్లో తీవ్ర కరువు పరిస్థితులు ఉన్నట్లు ప్రాథమిక అంచనాలు వెలువడిన నేపథ్యంలో, రైతులకు భరోసా కల్పించే చర్యలను మరింత వేగవంతం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది.