విదేశాల నుంచి వచ్చే డబ్బుపై కఠిన ఆంక్షలు
FCRA బిల్లుపై కీలక అడుగులు
31 మంది ఎంపీలతో JPC నియామకం
అసలు.. FCRA అంటే ఏమిటి?
ఒక సంస్థకు విదేశాల నుంచి డబ్బు వచ్చింది. ఆ డబ్బుతో స్కూల్ నడిపించారు. మరో సంస్థ ఆసుపత్రి నిర్వహించింది. ఇంకొక సంస్థ పేదలకు సేవలు చేసింది. మరికొన్ని సంస్థలు సామాజిక కార్యక్రమాలు చేపట్టాయి. కానీ ఇకపై ఈ డబ్బు ఎక్కడి నుంచి వచ్చింది? ఎలా వచ్చింది? ఎక్కడ ఖర్చు చేశారు? ఆ సంస్థకు విదేశీ నిధులు తీసుకునే అర్హత ఉందా? అనే ప్రశ్నలపై కేంద్రం మరింత కఠినంగా దృష్టి పెట్టబోతోంది. ఇందుకు కారణం.. ఫారిన్ కంట్రిబ్యూషన్ రెగ్యులేషన్ అమెండ్మెంట్ బిల్-2026.
విదేశీ నిధుల నియంత్రణకు సంబంధించిన FCRA సవరణ బిల్లును 31 మంది సభ్యులతో కూడిన జాయింట్ పార్లమెంటరీ కమిటీకి పంపాలని నిర్ణయించింది కేంద్రం. అంటే బిల్లు వెంటనే చట్టంగా మారడం లేదు. ముందుగా పార్లమెంటరీ కమిటీ దీనిపై లోతుగా పరిశీలించి, వివిధ వర్గాల అభిప్రాయాలను పరిగణనలోకి తీసుకోనుంది.
అయితే అసలు కథ ఇక్కడే మొదలవుతుంది. FCRA అంటే ఏమిటి? సాధారణంగా చెప్పాలంటే.. విదేశాల నుంచి భారతదేశంలోని వ్యక్తులు, సంస్థలు, ట్రస్టులు, ఎన్జీవోలు తదితరులకు వచ్చే డబ్బు, వస్తువులు లేదా ఇతర విదేశీ విరాళాలను నియంత్రించే చట్టమే FCRA. విదేశీ నిధులు దేశంలోకి రావడాన్ని పూర్తిగా అడ్డుకోవడం దీని ఉద్దేశం కాదు. ఆ నిధులు చట్టబద్ధంగా వచ్చాయా? సరైన కార్యక్రమాలకే ఉపయోగిస్తున్నారా? వాటి లెక్కలు పారదర్శకంగా ఉన్నాయా? అనే అంశాలను పర్యవేక్షించడమే ప్రధాన లక్ష్యం.
సవరణ ప్రతిపాదన ఎందుకంత కీలకం..?
ఇప్పుడు కేంద్రం తీసుకొచ్చిన సవరణ ప్రతిపాదన ఎందుకు ఇంత ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది? ఒక సంస్థకు ఉన్న FCRA రిజిస్ట్రేషన్ రద్దయినా, ఆ సంస్థ స్వచ్ఛందంగా రిజిస్ట్రేషన్ను వదులుకున్నా లేదా ఆ సంస్థకు FCRA సర్టిఫికెట్ లేకుండా పోయినా.. ఆ సంస్థ వద్ద ఉన్న విదేశీ నిధులు, ఆస్తుల విషయంలో ఏం చేయాలన్నదానికి కొత్త వ్యవస్థను తీసుకురావాలని బిల్లు ప్రతిపాదిస్తోంది. ఇందులో ‘Designated Authority’ అనే వ్యవస్థకు కూడా ప్రాధాన్యం ఉంది.
ఇక్కడే వివాదం మొదలైంది. ప్రభుత్వం చెబుతున్న వాదన ఒకటైతే.. ప్రతిపక్షం చెబుతున్న మాట మరోటి. విదేశీ నిధులు దేశ ప్రయోజనాలకు విరుద్ధంగా ఉపయోగించకుండా మరింత పారదర్శకత, జవాబుదారీతనం అవసరం అని కేంద్రం చెబుతోంది. విదేశీ నిధుల ద్వారా దేశీయ వ్యవహారాలపై అనుచిత ప్రభావం పడకుండా పర్యవేక్షణ ఉండాలని ప్రభుత్వం వాదిస్తోంది.
అయితే ప్రతిపక్షం మాత్రం కొన్ని ప్రతిపాదిత అధికారాలపై తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తోంది. ముఖ్యంగా సంస్థల ఆస్తులపై ప్రభుత్వానికి లభించబోయే అధికారాలు, FCRA రిజిస్ట్రేషన్ రద్దు తర్వాత ఆస్తులు–నిధుల నిర్వహణ వంటి అంశాలపై మరింత స్పష్టత అవసరమని అంటోంది. బిల్లును ఉపసంహరించుకోవాలని కూడా ప్రతిపక్ష నేతలు డిమాండ్ చేశారు.
ఇక్కడ మరో ఆసక్తికరమైన అంశం ఉంది. ఆగస్టు 11నే తమిళనాడు అసెంబ్లీ FCRA సవరణ బిల్లును ప్రస్తుత రూపంలో ఉపసంహరించుకోవాలని కేంద్రాన్ని కోరుతూ తీర్మానం చేసింది. అంటే ఈ వివాదం కేవలం ఢిల్లీ రాజకీయాలకే పరిమితం కాలేదు. రాష్ట్రాలు, ఎన్జీవోలు, మత సంస్థలు, సామాజిక సంస్థలు.. ఇలా అనేక వర్గాలపై దీని ప్రభావం ఉండొచ్చనే చర్చ మొదలైంది.
అయితే ఈ బిల్లును కేవలం కేంద్రం వర్సెస్ ప్రతిపక్షం అనే రాజకీయ కోణంలోనే చూడటం సరికాదు. అసలు ప్రశ్న.. విదేశీ నిధులు దేశానికి సేవ చేయాలా? లేక దేశీయ వ్యవహారాలను ప్రభావితం చేసే సాధనంగా మారకూడదా? ఒకవైపు విదేశీ నిధులతో పేదలకు సేవలు చేసే నిజాయితీగల సంస్థలు ఉన్నాయి. మరోవైపు ఆ నిధుల దుర్వినియోగం జరగకుండా ప్రభుత్వం కఠినంగా వ్యవహరించాల్సిన అవసరం కూడా ఉంది. ఈ రెండు అంశాల మధ్య సమతుల్యత ఎలా సాధించాలన్నదే అసలు సవాల్.
అందుకే ఇప్పుడు అందరి చూపు జాయింట్ పార్లమెంటరీ కమిటీ పైనే ఉంది. కమిటీ బిల్లులోని ప్రతిపాదనలను పరిశీలించనుంది. ఏయే నిబంధనలు అవసరం? ఏయే అధికారాలకు పరిమితులు ఉండాలి? నిజాయితీగా పనిచేసే సంస్థలకు ఇబ్బందులు రాకుండా ఎలా చూడాలి? అదే సమయంలో విదేశీ నిధుల దుర్వినియోగాన్ని ఎలా అడ్డుకోవాలి? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు వెతకాల్సి ఉంటుంది.
చివరికి ఈ బిల్లు ఒక పెద్ద ప్రశ్నను దేశం ముందుంచుతోంది. దేశంలోకి వచ్చే ప్రతి రూపాయి విదేశీ నిధికీ లెక్క ఉండాలా అనేదే ఆ ప్రశ్న. దీనికి సమాధానం.. ఖచ్చితంగా ఉండాలి. కానీ ఆ లెక్కను అడిగే అధికారం ఎంతవరకు ఉండాలి? పారదర్శకత పేరుతో నియంత్రణ పెరగకూడదు.. నియంత్రణ పేరుతో పారదర్శకత తగ్గకూడదు. ఈ రెండింటి మధ్య గీత ఎక్కడ గీయాలన్నదే ఇప్పుడు అసలు చర్చ.
అందుకే FCRA సవరణ బిల్లు కొన్ని బిల్లుల్లా సాధారణ బిల్లు కాదు. దేశంలోకి వచ్చే విదేశీ నిధులు, వాటి వినియోగం, ఎన్జీవోల స్వేచ్ఛ, ప్రభుత్వ నియంత్రణ, జాతీయ ప్రయోజనం.. ఈ ఐదు అంశాల మధ్య జరగబోయే పెద్ద చర్చకు ఇది నాంది. జాయింట్ పార్లమెంటరీ కమిటీ ఏం చెబుతుంది? ప్రభుత్వం తన ప్రతిపాదనల్లో మార్పులు చేస్తుందా? ప్రతిపక్షం అంగీకరిస్తుందా? చివరకు ఈ బిల్లు ఏ రూపం దాల్చుతుంది? అనేది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది.
