మనిషి తన మూలాలను మరచిపోకూడదని గుర్తుచేసే పవిత్ర కాలమే పితృపక్షం.. మహాలయ పక్షాలు. ఈ ఏడాది సెప్టెంబర్ 26న పౌర్ణమి తో ఈ పర్వకాలానికి శ్రీకారం చుడుతుంది. సెప్టెంబర్ 27 నుంచి పితృపక్ష శ్రాద్ధాలు ప్రారంభమై.. అక్టోబర్ 10న సర్వపితృ అమావాస్యతో ముగుస్తాయి.
ఇక పితృపక్షం అంటే.. మనకు జన్మనిచ్చిన, మన వంశాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లిన పూర్వీకులను కృతజ్ఞతతో స్మరించుకునే సమయం. హిందూ సంప్రదాయంలో మనిషికి దేవ ఋణం, ఋషి ఋణంతో పాటు పితృ ఋణం కూడా ఉందని భావిస్తారు. ఆ పితృ ఋణాన్ని స్మరించుకోవడంలో శ్రాద్ధానికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.
ఈ సమయంలో పూర్వీకుల పేరుతో తర్పణం చేయడం, శ్రాద్ధం నిర్వహించడం, పిండప్రదానం చేయడం వంటి ఆచారాలు పాటిస్తారు. నీటితో తిలాలను సమర్పిస్తూ చేసే తర్పణం.. పితృదేవతల పట్ల గౌరవం, కృతజ్ఞతలకు ప్రతీకగా భావిస్తారు.
ఇక పిండప్రదానం వెనుక కూడా లోతైన భావన ఉంది. అన్నంతో తయారు చేసే పిండాలను పూర్వీకులకు సమర్పించడం ద్వారా.. తమ వంశ మూలాలను స్మరించుకుంటూ, వారి పట్ల తమ బాధ్యతను వ్యక్తం చేస్తారు. ఇది కేవలం ఆహార సమర్పణగా కాకుండా.. శ్రద్ధ, కృతజ్ఞత, వంశపారంపర్య బంధానికి ప్రతీకగా ఆచరించబడుతుంది.
ఇక పితృపక్షంలో ప్రతి తిథికి ప్రత్యేక ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. మరణించిన వారి తిథి తెలిసినవారు సాధారణంగా ఆ తిథినే శ్రాద్ధం చేస్తారు. తిథి తెలియనివారికి లేదా అనేక కారణాల వల్ల చేయలేకపోయినవారికి సర్వపితృ అమావాస్య ప్రత్యేకమైన రోజుగా భావిస్తారు. 2026లో ఇది అక్టోబర్ 10న వస్తుంది.
ఈ కాలంలో సాత్విక ఆహారం తీసుకోవడం, దానం చేయడం, పెద్దలను గౌరవించడం, కోపం–ద్వేషాలకు దూరంగా ఉండటం వంటి నియమాలను అనేక కుటుంబాలు ఆచరిస్తాయి. అయితే ప్రాంతం, కుటుంబ సంప్రదాయం, శాస్త్రాచారం ప్రకారం విధానాల్లో తేడాలు ఉండొచ్చు.
ఇక పితృపక్షం మనకు చెప్పే సందేశం ఒక్కటే.. మనం ఎక్కడి నుంచి వచ్చామో గుర్తుంచుకోవాలి.. మనకు జీవితాన్ని అందించిన పూర్వీకులను గౌరవించాలి.. వారి స్మృతిని భక్తితో కొనసాగించాలి. పితృస్మరణలోనే వంశ మూలాల గౌరవం ఉంది.. కృతజ్ఞతలోనే ఈ మహాలయ పక్షాల అసలైన ఆధ్యాత్మిక సారాంశం దాగి ఉందని పండితులు చెబుతారు.
గమనిక: ఇక్కడ అందించిన వివరాలు కేవలం సాంప్రదాయ పురాణ విశ్వాసాలు మరియు ఆధ్యాత్మిక భావనల ఆధారంగా ఇవ్వబడ్డాయి. వీటిని కేవలం మతపరమైన విశ్వాసాల కోణంలోనే చూడాలి. వ్యక్తిగత నిర్ణయాలు తీసుకునే ముందు సంబంధిత రంగ నిపుణులను సంప్రదించడం మంచిది.
