అక్టోబర్ 21.. పోలీసు అమరవీరుల దినోత్సవం ప్రత్యేక కథనం...
ఒకవైపు పండుగ సంబరాలు.. మరోవైపు రాత్రివేళ రోడ్లపై గస్తీ.. మనం కుటుంబంతో ప్రశాంతంగా గడిపే సమయంలోనూ, ఎక్కడో ఒకచోట విధి నిర్వహణలో నిమగ్నమై ఉండే వ్యక్తి పోలీసు.
మనకు ఏదైనా ప్రమాదం ఎదురైతే మొదట గుర్తొచ్చే పేరు పోలీసు. ఒక గొడవ జరిగినా.. ఒక ప్రాణం ప్రమాదంలో పడినా.. ప్రకృతి విపత్తు విరుచుకుపడినా.. ప్రజల రక్షణ కోసం ముందుగా రంగంలోకి దిగేది పోలీసు వ్యవస్థే.
కానీ ఆ ఖాకీ దుస్తుల వెనుక కూడా ఒక కుటుంబం ఉంటుంది. ఇంట్లో ఎదురుచూసే భార్య ఉంటారు. నాన్న ఎప్పుడు వస్తాడా అని చూసే పిల్లలు ఉంటారు. ఫోన్ మోగితే చాలు.. క్షేమంగా ఉన్నాడా అని ఆందోళన చెందే తల్లిదండ్రులు ఉంటారు. అలాంటి కుటుంబాలకు తిరిగి రాని వ్యక్తులు ఎందరో.
వారి త్యాగాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ.. దేశ రక్షణలో ప్రాణాలు అర్పించిన ప్రతి పోలీసు అమరవీరుడికి నివాళులర్పించే రోజే అక్టోబర్ 21.. పోలీసు అమరవీరుల దినోత్సవం.
కార్గిల్ తర్వాత మొదలైందా? అసలు చరిత్ర ఇదీ!
పోలీసు అమరవీరుల దినోత్సవానికి కార్గిల్ యుద్ధానికి సంబంధం ఉందని కొందరు భావిస్తుంటారు. కానీ ఈ రోజు చరిత్ర అంతకంటే నాలుగు దశాబ్దాల ముందే మొదలైంది. 1959 అక్టోబర్ 21.. లడఖ్లోని హాట్ స్ప్రింగ్స్ ప్రాంతం. భారత్–చైనా సరిహద్దులో ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్న సమయం. అంతకుముందు గస్తీకి వెళ్లిన బృందంలోని కొందరు తిరిగి రాకపోవడంతో, వారి ఆచూకీ కోసం పోలీసు సిబ్బంది ముందుకు కదిలారు. అప్పుడే చైనా సైనికుల మెరుపు దాడి.
ఆకస్మిక దాడి.. ప్రతికూల పరిస్థితులు.. అయినా వెనక్కి తగ్గకుండా పోరాడిన భారత పోలీసు సిబ్బందిలో 10 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఆ 10 మంది సాహసం భారత పోలీసు చరిత్రలో చెరగని అధ్యాయంగా నిలిచిపోయింది.
ఈ త్యాగాన్ని స్మరించుకోవడానికి 1960 జనవరిలో పాట్నాలో జరిగిన రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల పోలీసు ఉన్నతాధికారుల సమావేశంలో అక్టోబర్ 21ని పోలీసు స్మారక దినంగా పాటించాలని నిర్ణయించారు. ఆ తర్వాత దేశవ్యాప్తంగా ఈ రోజున విధి నిర్వహణలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన పోలీసు అమరవీరులకు నివాళులర్పించడం సంప్రదాయంగా మారింది.
అంటే.. కార్గిల్ యుద్ధం తర్వాత కాదు. 1959లో జరిగిన త్యాగం నుంచి పుట్టిన స్మరణ ఇది. కార్గిల్కు దాదాపు 40 ఏళ్ల ముందే ఈ అమరవీరుల దినోత్సవ చరిత్ర ప్రారంభమైందన్నమాట.
సర్దార్ పటేల్ మాటల్లో పోలీసు బాధ్యత!
భారతదేశ తొలి ఉప ప్రధానిగా, హోం మంత్రిగా దేశ ఐక్యత కోసం కృషి చేసిన సర్దార్ వల్లభభాయ్ పటేల్ పోలీసు వ్యవస్థ ప్రాధాన్యాన్ని తన మాటల ద్వారా గుర్తు చేశారు.
“ప్రభుత్వ గౌరవాన్ని నిలబెట్టడం, పౌరుల గౌరవాన్ని కాపాడడం పోలీసుల బాధ్యత.”
ఈ మాటలోని సారాంశం ఎంతో గొప్పది. పోలీసు విధి అంటే నేరస్థులను పట్టుకోవడం మాత్రమే కాదు. చట్టంపై ప్రజలకు నమ్మకం కల్పించడం.. బలహీనులకు అండగా నిలవడం.. మహిళలు, పిల్లలు, వృద్ధులు భయంలేకుండా జీవించే పరిస్థితులను కల్పించడం కూడా.
అధికారానికి గౌరవం రావాలంటే ప్రజలకు న్యాయం జరగాలి. యూనిఫామ్కు గౌరవం రావాలంటే దాని వెనుక నిజాయితీ, నిబద్ధత ఉండాలి. విధి నిర్వహణలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన పోలీసుల త్యాగం మనకు గుర్తుచేసేది కూడా ఇదే.
ఉమేష్ చంద్ర.. పేరు కాదు, ధైర్యానికి చిరునామా
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో పోలీసు అమరవీరుల గురించి మాట్లాడేటప్పుడు ఐపీఎస్ అధికారి చదలవాడ ఉమేష్ చంద్ర పేరును ప్రత్యేకంగా గుర్తుచేసుకోవాలి.
నక్సల్స్ ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో విధులు నిర్వహిస్తూ ధైర్యం, క్రమశిక్షణ, ప్రజలతో సన్నిహిత సంబంధాల ద్వారా ప్రత్యేక గుర్తింపు పొందిన అధికారి ఆయన. కడప, కరీంనగర్ వంటి ప్రాంతాల్లో పోలీసు అధికారిగా పనిచేసిన ఆయన.. నేరస్తుల ఎదుట వెనక్కి తగ్గని అధికారిగా పేరు సంపాదించారు.
1999 సెప్టెంబర్ 4. హైదరాబాద్లోని SR నగర్ క్రాస్రోడ్స్ వద్ద ఆయన ప్రయాణిస్తున్న వాహనంపై పీపుల్స్ వార్ గ్రూప్కు చెందిన నక్సల్స్ కాల్పులు జరిపారు. ఈ దాడిలో ఉమేష్ చంద్రతో పాటు ఆయన డ్రైవర్ సత్యనారాయణ, గన్మన్ రామచంద్రారెడ్డి కూడా ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
ఒక అధికారి మరణం మాత్రమే కాదు అది.. ప్రజల భద్రత కోసం పనిచేసే వ్యవస్థలోని ధైర్యానికి ఎదురైన క్రూరమైన దాడి.
ఉమేష్ చంద్ర భార్య, కుమారుడు, కుటుంబ సభ్యులకు ఆ రోజు ఎంతటి విషాదాన్ని మిగిల్చిందో ఊహించడం కూడా కష్టం. విధి నిర్వహణలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన వ్యక్తి వెనుక కుటుంబం ఎదుర్కొనే శూన్యతను ఇలాంటి ఘటనలు మనకు గుర్తుచేస్తాయి.
ఆయన స్మృతిని నిలబెట్టేందుకు హైదరాబాద్లోని SR నగర్ జంక్షన్ లో విగ్రహాన్ని ఏర్పాటు చేశారు. 2000 సెప్టెంబర్ 4న ఆ విగ్రహాన్ని ఆవిష్కరించారు. ఆయన జీవితం, ధైర్యం, ప్రజాసేవ నేటికీ పోలీసు సిబ్బందికి స్ఫూర్తిగా నిలుస్తున్నాయి.
ఉమేష్ చంద్ర కథలో మనకు కనిపించేది ఒక అధికారి ధైర్యమే కాదు.. విధి పట్ల నిబద్ధత, సహచరుల పట్ల బాధ్యత, ప్రజల భద్రత కోసం ఎంతటి ప్రమాదాన్నైనా ఎదుర్కొనే మనస్తత్వం.
ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణలో అమరవీరులకు నివాళులు
పోలీసు అమరవీరుల దినోత్సవం సందర్భంగా ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ సహా దేశవ్యాప్తంగా పోలీసు విభాగాలు స్మారక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తాయి.
పోలీసు పరేడ్లు.. అమరవీరుల స్మారక చిహ్నాల వద్ద పుష్పాంజలి.. గత ఏడాది విధి నిర్వహణలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన సిబ్బంది పేర్ల పఠనం.. ఉన్నతాధికారులు, ప్రజాప్రతినిధుల నివాళులు.. అమరవీరుల కుటుంబాలను స్మరించుకోవడం ఈ కార్యక్రమాల్లో ప్రధానంగా ఉంటాయి.
తెలంగాణలో హైదరాబాద్లోని పోలీసు అమరవీరుల స్మారక స్థలంలో నివాళుల కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం సంప్రదాయం. ఉమేష్ చంద్ర విగ్రహం వద్ద కూడా ఆయన సేవలను స్మరించుకుంటూ పోలీసు అధికారులు నివాళులర్పిస్తుంటారు. ఈ కార్యక్రమాల్లో డీజీపీ లేదా ఇతర ఉన్నతాధికారులు పాల్గొంటారు.
ఆంధ్రప్రదేశ్లోనూ పోలీసు పరేడ్ గ్రౌండ్స్, అమరవీరుల స్మారక చిహ్నాల వద్ద అధికారిక కార్యక్రమాలు జరుగుతాయి. అమరులైన సిబ్బందిని స్మరించుకోవడంతో పాటు వారి కుటుంబాలకు భరోసా కల్పించడం కూడా ఈ సందర్భంలో ముఖ్యమైన అంశం.
ఈ కార్యక్రమాలు కేవలం అధికారిక వేడుకలు కావు. పోలీసు సిబ్బంది తమ ప్రాణాలను సైతం పణంగా పెట్టే విధి నిర్వహణను సమాజం గుర్తించుకునే సందర్భాలు.
ఈ ఏడాది ఎంతమంది అమరులయ్యారు?
ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 1 నుంచి ఆగస్టు 31 వరకు విధి నిర్వహణలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన పోలీసు సిబ్బందిని జాతీయ స్థాయిలో స్మరించుకుంటారు. వారి పేర్లను అధికారిక కార్యక్రమంలో చదివి నివాళులర్పిస్తారు. ఈ ఏడాది దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 191 మంది పోలీసు సిబ్బంది విధి నిర్వహణలో ప్రాణాలు కోల్పోయారు.
ప్రతి పోలీసు అమరవీరుడి వెనుక ఒక పేరు ఉంటుంది. ప్రతి పేరు వెనుక ఒక కుటుంబం ఉంటుంది. ప్రతి కుటుంబం వెనుక తిరిగి రాని ఒక మనిషి జ్ఞాపకం ఉంటుంది. అందుకే అమరవీరుల సంఖ్య అనేది కేవలం గణాంకం కాదు.. దేశం గుర్తుంచుకోవాల్సిన త్యాగాల చరిత్ర.
ఈ ఏడాది సందేశం.. డ్రగ్స్ పై పోరాటం!
2026 పోలీసు అమరవీరుల దినోత్సవం సందర్భంగా మరో ముఖ్యమైన కార్యక్రమం కూడా ఉంది. దేశవ్యాప్తంగా నిర్వహించే ప్రత్యేక మోటార్సైకిల్ ర్యాలీకి “ఫైట్ అగైనెస్ట్ డ్రగ్స్” అనే నినాదాన్ని నిర్ణయించారు.
అక్టోబర్ 21న జాతీయ పోలీసు స్మారకం నుంచి ప్రారంభమయ్యే ఈ ర్యాలీలో వివిధ రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పోలీసు బలగాలకు చెందిన రైడర్లు పాల్గొంటారు. అక్టోబర్ 31న గుజరాత్లోని ఏక్తా నగర్లో జరిగే ఏక్తా పరేడ్లో పాల్గొనేలా ఈ కార్యక్రమాన్ని రూపొందించారు.
డ్రగ్స్ యువత భవిష్యత్తును దెబ్బతీస్తున్న వేళ.. వాటి అక్రమ రవాణా, వినియోగం, నేరాలపై పోరాటం ఎంత ముఖ్యమో ఈ ప్రచారం గుర్తుచేస్తుంది. దేశాన్ని రక్షించడం అంటే సరిహద్దులను కాపాడటం మాత్రమే కాదు.. దేశ యువత భవిష్యత్తును కూడా కాపాడటమే.
ఈ త్యాగాలకు మనం ఇచ్చే గౌరవం ఏమిటి?
పోలీసు అమరవీరుల దినోత్సవం ఒక్కరోజు పూలమాలలు వేసి వెళ్లిపోయే కార్యక్రమంగా మిగిలిపోకూడదు. విధి నిర్వహణలో ప్రాణాలు కోల్పోయిన వారి కుటుంబాలను ఆదుకోవడం.. పోలీసు సిబ్బంది సేవలను గౌరవించడం.. చట్టాన్ని గౌరవించడం.. నేరాలకు సహకరించకుండా ఉండటం.. అన్యాయం ఎదురైతే చట్టబద్ధంగా స్పందించడం.. ఇవన్నీ మన బాధ్యతలో భాగమే.
పోలీసు వ్యవస్థలోనూ ప్రజలతో గౌరవంగా వ్యవహరించడం, బాధ్యతాయుతంగా పనిచేయడం, న్యాయాన్ని కాపాడటం వంటి విలువలు మరింత బలపడాలి. ఎందుకంటే నిజమైన గౌరవం యూనిఫామ్కు మాత్రమే కాదు.. దానిని ధరించిన వ్యక్తి చేసే సేవకు దక్కాలి.
ఈ రోజు మనం ప్రశాంతంగా ఊపిరి పీల్చుకుంటున్నామంటే.. దాని వెనుక ఎన్నో కనిపించని విధులు, ఎన్నో నిద్రలేని రాత్రులు, కొన్నిసార్లు తిరిగిరాని ప్రాణత్యాగాలు ఉన్నాయి. వారి త్యాగం వృథా కాకూడదు. వారి కుటుంబాల కన్నీళ్లు మరువకూడదు. వారి ధైర్యం రాబోయే తరాలకు స్ఫూర్తిగా నిలవాలి.
దేశం కోసం ప్రాణాలర్పించిన ప్రతి పోలీసు అమరవీరుడికి శతకోటి వందనాలు.
విధి నిర్వహణలో అమరులైన వీరులకు జోహార్లు!


