ఒకప్పుడు డబ్బు కోసం బెదిరింపులు..
ఇప్పుడు క్రైమ్ తో పేరు సంపాదించే ప్రయత్నాలా?
దావూద్‌ ఇబ్రహీం రోజుల నుంచి లారెన్స్‌ బిష్ణోయ్‌ నెట్‌వర్క్‌ వరకు..
అండర్‌వరల్డ్‌ గేమ్ ఎలా మారింది?
ఈ కథలో సోషల్‌ మీడియానే కీలకం
ఒకే ఒక్క కాల్పుల ఘటన.. దేశవ్యాప్తంగా చర్చ. ఒక గ్యాంగ్‌ పేరు.. సోషల్‌ మీడియాలో హడావుడి. ఆ తర్వాత బెదిరింపులు, ప్రకటనలు, వైరల్‌ పోస్టులు!
ఇదంతా చూస్తుంటే ఒక ప్రశ్న ఎదురవుతోంది. నేరగాళ్లకు ఇప్పుడు భయం సృష్టించడం మాత్రమే సరిపోవడం లేదా? ఆ భయంతో తమ పేరును కూడా అందరికీ తెలిసేలా చేసుకోవాలనుకుంటున్నారా?
ఒకప్పుడు అండర్‌వరల్డ్‌ అంటే డబ్బు, వ్యాపారాలపై పట్టు. ఇప్పుడు కొన్ని గ్యాంగ్‌ల చుట్టూ కనిపిస్తున్న పబ్లిసిటీ స్టంట్ మరో కోణాన్ని చూపిస్తోంది. నేరం జరిగిన తర్వాత దానికి వచ్చే అటెన్షన్‌ కూడా ఒక ఆయుధంగా మారే ప్రమాదం కనిపిస్తోంది. ఇదే ఇప్పుడు ఆసక్తికరమైన చర్చకు కారణం. డబ్బు కోసం మొదలైన అండర్‌వరల్డ్‌.. ఇప్పుడు భయంతో బ్రాండింగ్‌ చేసుకుంటోందా?
గుల్షన్‌ కుమార్‌ నుంచి టైగర్‌ ష్రాఫ్‌ వరకు.. మారిన కాలం!
1997 ఆగస్టు 12. టీ-సిరీస్‌ అధినేత గుల్షన్‌ కుమార్‌ హత్య బాలీవుడ్‌ను కుదిపేసింది. అంతకుముందు కూడా సినిమా నిర్మాతలు, దర్శకులపై దాడులు, డబ్బు కోసం బెదిరింపులు సినిమా ప్రపంచంలో భయాన్ని పెంచాయి.
అప్పటి ముంబై అండర్‌వరల్డ్‌లో దావూద్‌ ఇబ్రహీం నెట్‌వర్క్‌ పేరు బలంగా వినిపించేది. గ్యాంగ్‌ల మధ్య ఆధిపత్య పోరు, వ్యాపార ప్రయోజనాలు, సినిమా రంగంలోకి నేరగాళ్ల ప్రవేశం.. ఇవన్నీ ఆ కాలపు నేర ప్రపంచంలో కీలక అంశాలు.
దాదాపు మూడు దశాబ్దాల తర్వాత, 2026 అక్టోబర్ 18న ముంబైలోని జుహు ప్రాంతంలో నటుడు టైగర్‌ ష్రాఫ్‌ కారుపై కాల్పుల ఘటన మరోసారి బాలీవుడ్‌ భద్రతపై చర్చకు దారితీసింది. ఈ ఘటనకు సంబంధించి లారెన్స్‌ బిష్ణోయ్‌ గ్యాంగ్‌తో సంబంధం ఉన్న వ్యక్తుల పేర్లు తెరపైకి వచ్చాయి.
ఈ రెండు ఘటనల మధ్య కాలం చాలా మార్పులను చూసింది. కానీ ఒక విషయం మాత్రం అలాగే ఉంది. నేరగాళ్లు తమ ప్రభావాన్ని చాటుకోవడానికి భయాన్ని ఉపయోగించుకోవడం.
అయితే అప్పటి గ్యాంగ్‌ల లక్ష్యాలు, ఇప్పటి ఘటనల వెనుక ఉన్న ఉద్దేశాలు ఒకటేనని చెప్పలేం. మారుతున్న నేర ప్రపంచాన్ని అర్థం చేసుకోవాలంటే వాటి పని తీరును, ప్రచారాన్ని, డిజిటల్‌ ప్రపంచంతో ఉన్న సంబంధాన్ని విడిగా పరిశీలించాలి.
డబ్బు నుంచి అటెన్షన్‌ వరకు.. ఇదే అసలు మార్పా?
1990లలో అండర్‌వరల్డ్‌ పేరు వినిపించగానే బెదిరింపులు, వ్యాపారాలపై ఆధిపత్యం వంటి అంశాలు గుర్తొచ్చేవి. గ్యాంగ్‌లకు డబ్బు సంపాదించడం, తమ మాట నెగ్గించుకోవడం ప్రధాన లక్ష్యాలుగా కనిపించేవి. ఇప్పుడు పరిస్థితులు మారాయి. సెలబ్రిటీల పేర్లు, వైరల్‌ పోస్టులు, సోషల్‌ మీడియా ప్రకటనలు.. నేరాలకు సంబంధించిన చర్చలో భాగమవుతున్నాయి.
ఒక ప్రముఖుడికి సంబంధించిన ఘటన జరిగితే ప్రజల్లో ఆసక్తి పెరుగుతుంది. అదే ఘటనతో ఒక గ్యాంగ్‌ పేరు ముడిపడితే ఆ పేరుపై కూడా చర్చ మొదలవుతుంది. దాడికి బాధ్యత తీసుకుంటున్నట్లు ప్రకటనలు వచ్చినప్పుడు ఆ చర్చ మరింత విస్తరించవచ్చు. ఇక్కడే నేరం, పబ్లిసిటీ మధ్య సంబంధం గురించి ప్రశ్నలు మొదలవుతున్నాయి.
నేరగాళ్లకు పబ్లిసిటీ వల్ల నిజంగా ఏ ప్రయోజనం కలుగుతుంది? ప్రత్యర్థులను భయపెట్టడానికా? తమ నెట్‌వర్క్‌ శక్తిమంతంగా ఉందనే అభిప్రాయం కలిగించడానికా? లేక తమ పేరు ఎక్కువ మందికి చేరేలా చేయడానికా? ప్రతి కేసులో సమాధానం ఒకేలా ఉండదు. కానీ నేరం తర్వాత వచ్చే ప్రచారాన్ని కొందరు తమకు అనుకూలంగా ఉపయోగించుకునే అవకాశం ఉందన్నది విస్మరించలేని అంశం.
అంటే ఇప్పుడు అసలు గేమ్ నేరంతో ఆగడం లేదు.. ఆ నేరం గురించి ఎవరు, ఎంత ఎక్కువగా మాట్లాడుతున్నారు అన్నది కూడా కీలకంగా మారుతోందన్నమాట.
సోషల్‌ మీడియా.. గ్యాంగ్‌లకు ఫ్రీ పబ్లిసిటీనా?
ఒకప్పుడు గ్యాంగ్‌ల గురించి సమాచారం ఒక ప్రాంతానికో, కొంతమంది వ్యక్తులకో పరిమితమయ్యేది. ఇప్పుడు ఒక వీడియో, ఒక పోస్ట్‌, ఒక ప్రకటన కొన్ని నిమిషాల్లోనే వేలాది మందికి చేరుతోంది. సోషల్‌ మీడియా స్పీడ్ నేరాల వార్తలను ప్రజలకు త్వరగా చేరవేస్తోంది. అదే సమయంలో నేరగాళ్ల వార్నింగ్ లు, వారి పేరుతో వచ్చే మెసేజ్ లు కూడా విస్తృతంగా వ్యాపించే అవకాశం ఉంది.
ఇక్కడ ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం ఉంది. ఒక గ్యాంగ్‌ పేరు ఎంత ఎక్కువగా వినిపిస్తే, ఆ గ్యాంగ్‌ అంత శక్తిమంతమైనదనే భావన కొందరిలో ఏర్పడవచ్చు. అయితే మీడియా, సోషల్‌ మీడియాను ఫాలో అయ్యే వారు ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. నేరం గురించి సమాచారం అందించడం అవసరం. కానీ నేరగాళ్లను హీరోలుగా చూపించడం, వారి బెదిరింపులకు అనవసరమైన పబ్లిసిటీ కల్పించడం మరో సమస్యకు దారితీయవచ్చు. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే.. వార్తకు విలువ ఉండాలి.. నేరగాడి ఇమేజ్‌కు అనవసరమైన హైప్‌ ఉండకూడదు.
జైల్లో ఉన్నా నెట్‌వర్క్‌ బయట పనిచేస్తోందా?
లారెన్స్‌ బిష్ణోయ్‌ ప్రస్తుతం సబర్మతి జైలులో ఉన్నాడు. అయినప్పటికీ అతడి పేరుతో సంబంధం ఉన్న గ్యాంగ్‌ కార్యకలాపాలపై చర్చ కొనసాగుతోంది. ఇది క్రిమినల్ ఇన్వెస్టిగేషన్ లో మరో కీలకమైన అంశాన్ని ముందుకు తెస్తోంది. ఒక వ్యక్తిని అరెస్టు చేయడం లేదా జైలులో ఉంచడం మాత్రమే సరిపోతుందా? లేక అతడితో సంబంధం ఉన్న నెట్‌వర్క్‌, ఆర్థిక వ్యవహారాలు, బయట ఉన్న అనుచరుల పాత్రను కూడా గుర్తించాలా?
ఇలాంటి కేసుల్లో రెండో అంశం కూడా కీలకమే. నేరానికి సంబంధించిన ఆదేశాలు ఎక్కడి నుంచి వచ్చాయి? ఎవరు అమలు చేశారు? డబ్బు, ఆయుధాలు, సమాచార మార్పిడిలో ఎవరి పాత్ర ఉంది? అనే ప్రశ్నలకు ఆధారాలతో సమాధానాలు కనుగొనాలి.
అదే సమయంలో, గ్యాంగ్‌ పేరుతో ఎవరో బాధ్యత తీసుకున్నారని చెప్పగానే మొత్తం వ్యవహారం స్పష్టమైందని అనుకోకూడదు. అసలు పాత్రధారులను గుర్తించడం, నేరానికి సంబంధించి ఆధారాలు సేకరించడం, చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవడం అత్యంత ముఖ్యం. ఎందుకంటే నెట్‌వర్క్‌ కొనసాగుతుంటే ఒక వ్యక్తిపై చర్య తీసుకున్నా సమస్య పూర్తిగా పరిష్కారం కాకపోవచ్చు.
గ్యాంగ్‌ పేరు పెద్దదా.. దాని వెనుక ఉన్న నిజం పెద్దదా?
ఒక గ్యాంగ్‌ పేరు వార్తల్లో పదేపదే వినిపిస్తే అది ప్రజల్లో భయాన్ని పెంచవచ్చు. కానీ ఆ పేరు చుట్టూ ఏర్పడే ప్రచారాన్ని, నిర్ధారణ అయిన విషయాలను వేరు చేసి చూడాలి. ఇదే సమయంలో నేరగాళ్లకు అనవసరమైన పబ్లిసిటీ ఇవ్వకుండా వార్తలను ఎలా అందించాలన్నది కూడా ముఖ్యమైన ప్రశ్న.
ఒక దాడి జరిగితే బాధితులకు ఏమైంది? పోలీసుల దర్యాప్తు ఎక్కడి వరకు వచ్చింది? భద్రతలో ఎక్కడ లోపం ఉంది? ఇలాంటి ఘటనలు మళ్లీ జరగకుండా ఏ చర్యలు తీసుకుంటున్నారు? ఇవే ప్రజలకు ఉపయోగపడే ప్రశ్నలు.
దానికి బదులుగా నేరగాడి పేరును పదేపదే ప్రస్తావించడం, అతడి బెదిరింపులను సంచలనంగా చూపించడం వల్ల అసలు సమస్య వెనక్కి వెళ్లిపోయే ప్రమాదం ఉంది. నేరం.. వార్త కావచ్చు. కానీ నేరగాడిని సెలబ్రిటీగా మార్చడం మాత్రం సమాజానికి ఉపయోగపడే పని కాదు.
అండర్‌వరల్డ్‌ కొత్త గేమ్.. సమాజం ఏం చేయాలి?
దావూద్‌ ఇబ్రహీం కాలం నుంచి ఇప్పటి గ్యాంగ్‌ల వరకు నేర ప్రపంచం ఎన్నో మార్పులు చూసింది. పోలీసుల నిఘా, ఆర్థిక లావాదేవీల పరిశీలన, డిజిటల్‌ ఆధారాల విశ్లేషణ, నెట్‌వర్క్‌లపై ఎంక్వైరీ.. ఇవన్నీ ఇప్పుడు మరింత కీలకంగా మారాయి. నేరగాళ్లకు ఆర్థికంగా సహకరించే వ్యవస్థలను గుర్తించడం, బెదిరింపులపై వేగంగా స్పందించడం, బాధితులకు రక్షణ కల్పించడం, సోషల్‌ మీడియాలో వచ్చే సమాచారాన్ని పరిశీలించడం వంటి చర్యలు అవసరం.
మరోవైపు మీడియా, డిజిటల్‌ ప్లాట్‌ఫామ్‌లు కూడా బాధ్యతగా వ్యవహరించాలి. నేరాన్ని కవర్‌ చేయాలి. కానీ నేరగాడి పబ్లిసిటీ మేషిన్ గా మారకూడదు.
కాల్పులతో భయం సృష్టించడం ఒక వ్యూహమైతే.. ఆ భయాన్ని ఉపయోగించుకుని పేరు సంపాదించడం మరో వ్యూహం కావచ్చు. అయితే ప్రతి ఘటనను ఒకే కోణంలో చూడలేం. నిజం ఏంటో దర్యాప్తు తేల్చాలి. కానీ నేరానికి వచ్చే పబ్లిసిటీ నేరగాళ్లకు గుర్తింపుగా మారకుండా చూడటం మాత్రం అందరి బాధ్యత.
