భారత్ పై ఎల్‌నినో పడగ
దశాబ్దంలోనే బలహీన వర్షాలు..
ముందు కరువు.. తర్వాత పంటల కొరత?
తెలంగాణలోనూ దారుణ పరిస్థితులు
షాకింగ్ వివరాలు వెల్లడించిన IMD
ఎల్‌నినో ప్రభావంతో ఈ ఏడాది నైరుతి రుతుపవనాల సీజన్‌ తీవ్ర లోటుతో ముగిసింది. జూన్‌ నుంచి సెప్టెంబర్‌ వరకు దేశవ్యాప్తంగా సాధారణ వర్షపాతంతో పోలిస్తే 12.6 శాతం తక్కువ వర్షం నమోదైంది. 2001 తర్వాత చూస్తే ఇది నాలుగో అత్యల్ప నైరుతి సీజన్‌గా నమోదైంది. తెలంగాణలోనూ వర్షపాతం లోటు కనిపించగా.. రాష్ట్రంలోని 33 జిల్లాల్లో 18 జిల్లాలు లోటు వర్షపాతాన్ని నమోదు చేశాయి.
అధికారికంగా ముగిసిన నైరుతి సీజన్‌
2026 నైరుతి రుతుపవనాల సీజన్‌ అధికారికంగా ముగిసింది. జూన్‌ 1 నుంచి సెప్టెంబర్‌ 30 వరకు కొనసాగే ఈ సీజన్‌లో దేశవ్యాప్తంగా 759.4 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదైంది. సాధారణంగా ఈ నాలుగు నెలల్లో 868.6 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదవ్వాలి. అంటే సాధారణంతో పోలిస్తే 12.6 శాతం లోటు ఏర్పడింది. ఐఎండీ గణాంకాల ప్రకారం 2026 నైరుతి రుతుపవనాలు 2001 తర్వాత నాలుగో అత్యల్ప వర్షపాత సీజన్‌గా నిలిచాయి.
ఐఎండీ లెక్కల ప్రకారం ఈసారి జూన్‌లోనే పరిస్థితి తీవ్రంగా కనిపించింది. ఆ నెలలో వర్షపాతం సాధారణం కంటే సుమారు 35 శాతం తక్కువగా నమోదైంది. జూలైలో మాత్రం పరిస్థితి కొంత మెరుగుపడి సాధారణం కంటే స్వల్పంగా ఎక్కువ వర్షం పడింది. కానీ ఆగస్టు, సెప్టెంబర్‌లో మళ్లీ లోటు కొనసాగింది. దీంతో చివరికి సీజన్‌ మొత్తం మీద వర్షపాతం లోటు 12.6 శాతంగా తేలింది.
ఎల్‌నినో ప్రభావం.. దక్షిణ భారతంపై ఎక్కువ
ఈ ఏడాది వర్షపాతం తగ్గడానికి ఎల్‌నినో పరిస్థితులు ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటిగా ఐఎండీ పేర్కొంది. పసిఫిక్‌ మహాసముద్రంలోని భూమధ్యరేఖా ప్రాంతంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడంతో ఏర్పడే ఎల్‌నినో సాధారణంగా భారత నైరుతి రుతుపవనాలపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపుతుంది.
అయితే దేశమంతా ఒకే రకమైన పరిస్థితి కనిపించలేదు. ముఖ్యంగా దక్షిణ ద్వీపకల్ప ప్రాంతం, తూర్పు, ఈశాన్య ప్రాంతాల్లో వర్షపాతం లోటు ఎక్కువగా నమోదైంది. దక్షిణ ద్వీపకల్ప ప్రాంతంలో సీజన్‌ వర్షపాతం సాధారణం కంటే సుమారు 24 శాతం తక్కువగా నమోదైనట్లు ఐఎండీ గణాంకాలు చెబుతున్నాయి.
ఈ లోటును కొంతవరకు తగ్గించడంలో సీజన్‌లో ఏర్పడిన అల్పపీడన వ్యవస్థలు కీలకంగా పనిచేశాయి. సాధారణంగా 57 రోజులు అల్పపీడన వ్యవస్థలు ఉండగా.. ఈసారి 77 రోజులు నమోదయ్యాయని ఐఎండీ తెలిపింది. ఇవి కొన్ని ప్రాంతాల్లో వర్షాలను పెంచినా.. దేశవ్యాప్తంగా ఏర్పడిన లోటును పూర్తిగా పూడ్చలేకపోయాయి.
తెలంగాణలోనూ వర్షాల కొరత
దేశవ్యాప్తంగా నైరుతి రుతుపవనాలు లోటుతో ముగిసిన వేళ.. తెలంగాణ పరిస్థితి కూడా పూర్తిగా భిన్నంగా ఏం లేదు. జూన్‌ నుంచి సెప్టెంబర్‌ 30 వరకు తెలంగాణలో 615.5 మిల్లీమీటర్ల వర్షపాతం నమోదైంది. సాధారణ వర్షపాతం 740.6 మిల్లీమీటర్లు. దీంతో రాష్ట్రంలో 17 శాతం లోటు నమోదైంది.
రాష్ట్ర స్థాయి గణాంకాలు చూస్తే పరిస్థితి కొంత మామూలుగానే కనిపించినా.. జిల్లాల వారీగా అసలు సమస్య బయటపడుతోంది. తెలంగాణలోని 33 జిల్లాల్లో 18 జిల్లాలు లోటు వర్షపాతాన్ని నమోదు చేశాయి. అంటే రాష్ట్రంలోని సగానికి పైగా జిల్లాలు సాధారణ వర్షపాతాన్ని అందుకోలేకపోయాయి.
ముఖ్యంగా నల్గొండ, నిర్మల్‌, జోగులాంబ గద్వాల, వనపర్తి, యాదాద్రి భువనగిరి, సంగారెడ్డి వంటి జిల్లాల్లో లోటు ఎక్కువగా నమోదైంది. నల్గొండలో లోటు అత్యధికంగా ఉండటం ఆందోళన కలిగించే అంశం. సెప్టెంబర్‌ 29 నాటికి ఆ జిల్లాలో లోటు 57 శాతానికి చేరినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
హైదరాబాద్‌ పరిసర ప్రాంతాల్లోనూ వర్షపాతం లోటు కనిపించింది. హైదరాబాద్‌ జిల్లాలో సీజన్‌లో సాధారణం కంటే సుమారు 27 శాతం తక్కువ వర్షపాతం నమోదైనట్లు తెలంగాణ గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
రైతులకు రబీ సీజన్‌ కీలకం
నైరుతి సీజన్‌ ముగిసినా.. అసలు ప్రభావం ఇప్పుడు రబీ సాగుపై కనిపించే అవకాశం ఉంది. వర్షపాతం లోటు కారణంగా నేలలో తేమ, రిజర్వాయర్లలో నీటి నిల్వలు, సాగునీటి లభ్యత వంటి అంశాలు కీలకంగా మారనున్నాయి.
కేంద్రం కూడా 2026–27 ఆహార ధాన్యాల ఉత్పత్తి లక్ష్యాన్ని 373.93 మిలియన్‌ టన్నులకు నిర్ణయించింది. గత ఏడాది వాస్తవ ఉత్పత్తి 376.56 మిలియన్‌ టన్నులు. ఎల్‌నినో, నీటి లభ్యత, నేలలో తేమ వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని పంటల ప్రణాళికను మార్చుతున్నట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది.
నీటి లభ్యత తక్కువగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో నీటిని అధికంగా వినియోగించే పంటలకు బదులుగా పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజల సాగును ప్రోత్సహించే దిశగా పంటల ప్రణాళికను రూపొందిస్తున్నట్లు కేంద్రం వెల్లడించింది.
అక్టోబర్ కూడా కీలకమే..
నైరుతి రుతుపవనాల సీజన్‌ ముగిసినప్పటికీ.. అక్టోబర్‌లో వర్షాలు ఎలా ఉంటాయన్నది ఇప్పుడు కీలకంగా మారింది. ఐఎండీ అంచనాల ప్రకారం అక్టోబర్‌లో దేశవ్యాప్తంగా వర్షపాతం సాధారణం కంటే తక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది. అయితే దక్షిణ ద్వీపకల్పంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో సాధారణం నుంచి సాధారణం కంటే ఎక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని అంచనా వేసింది.
దక్షిణ భారతానికి కీలకమైన ఈశాన్య రుతుపవనాలు అక్టోబర్–డిసెంబర్‌ మధ్య కొనసాగుతాయి. ఈ సీజన్‌ దక్షిణ ద్వీపకల్పానికి సాధారణ స్థాయిలో ఉండొచ్చని ఐఎండీ అంచనా వేస్తోంది. దీంతో తెలంగాణతో పాటు దక్షిణాది ప్రాంతాల్లో రబీ సాగు, జలాశయాల పరిస్థితి, భూగర్భజలాలపై రానున్న వర్షాలు ఎంత ప్రభావం చూపుతాయన్నది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది.
మొత్తానికి... 2026 నైరుతి రుతుపవనాలు అధికారికంగా ముగిశాయి. దేశవ్యాప్తంగా 12.6 శాతం వర్షపాతం లోటు నమోదైంది. ఎల్‌నినో ప్రభావం, ప్రాంతాల వారీగా అసమాన వర్షపాతం, తెలంగాణలో 17 శాతం లోటు.. ఇవన్నీ కలిసి రానున్న రబీ సీజన్‌కు వాతావరణ పరిస్థితులు ఎంత కీలకమో స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
