దీపావళి వెలుగుల్లో దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థ..
షాపింగ్ నుంచి బంగారం వరకు...
ఎక్కడ చూసినా కోట్ల వర్షం!
ఇల్లు ముందర రంగురంగుల ముగ్గులు.. గుమ్మాలకు మామిడి తోరణాలు.. ఇంటి నిండా దీపాల వెలుగులు.. పిల్లల చేతుల్లో టపాసులు.. కుటుంబ సభ్యుల మధ్య మిఠాయిల సందడి. దీపావళి వచ్చిందంటే దేశమంతా ఒక పండుగ వాతావరణం కనిపిస్తుంది. కొత్త బట్టలు, బంగారు ఆభరణాలు, ఇంటికి కావాల్సిన వస్తువులు, బహుమతులు.. ఇలా ప్రతి కుటుంబం తమ స్థాయికి తగ్గట్టుగా పండుగను జరుపుకుంటుంది.
కానీ ఈ దీపావళి వెనుక ఎంత పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ నడుస్తుందో ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా? దేశవ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది కొనుగోళ్లు చేస్తే.. లక్షలాది వ్యాపార సంస్థలకు పండుగ సీజన్ ఎంత పెద్ద అవకాశంగా మారుతుంది? ఈ ఏడాది దీపావళి వ్యాపారం ఏకంగా రూ.7 లక్షల కోట్ల మార్కును దాటింది. అవును.. దీపాల పండుగ వెనుక ఇంత పెద్ద ఆర్థిక సందడి ఉంది.
రూ.7 లక్షల కోట్ల వ్యాపారం.. ఇదీ దీపావళి లెక్క!
కాన్ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఆల్ ఇండియా ట్రేడర్స్ (CAIT) అంచనాల ప్రకారం.. 2025 దీపావళి సీజన్‌లో సుమారు రూ.6.05 లక్షల కోట్ల వ్యాపారం జరిగింది. ఈ ఏడాది ఆ స్థాయిని దాటి రూ.7 లక్షల కోట్లకు పైగా వ్యాపారం సాగింది.
నవంబర్ 7 నాటికే దేశవ్యాప్తంగా దీపావళి సంబంధిత వ్యాపారం రూ.6 లక్షల కోట్లను దాటినట్లు CAIT వెల్లడించింది. పండుగ కొనుగోళ్లలో చివరి రోజుల్లో కూడా జోరు కొనసాగడంతో ఈ మొత్తం మరింత పెరిగి రూ. 7 లక్షల కోట్లకు చేరిందట. ఇక్కడ మరో ఆసక్తికరమైన విషయం ఉంది. ఈ లెక్కల్లో కేవలం షాపుల్లో అమ్ముడైన వస్తువులే కాదు. ప్యాకేజింగ్, రవాణా, హోటళ్లు, క్యాటరింగ్, ఈవెంట్ మేనేజ్‌మెంట్, డెకరేషన్, డెలివరీ వంటి సేవల రంగం కూడా భాగమే.
బంగారం నుంచి బైక్ వరకు.. కొనుగోళ్ల జోరు!
దీపావళి వచ్చిందంటే ముందుగా గుర్తొచ్చేది ధంతేరాస్. ఈ రోజున బంగారం, వెండి, కొత్త పాత్రలు కొనుగోలు చేయడం చాలామంది సంప్రదాయంగా భావిస్తారు. ఈ ఏడాది కూడా ఆ సంప్రదాయం మార్కెట్లలో భారీ సందడి తీసుకొచ్చింది.
బంగారు ఆభరణాలు, వెండి వస్తువులకు మంచి డిమాండ్ కనిపించింది. మరోవైపు మొబైల్ ఫోన్లు, టీవీలు, రిఫ్రిజిరేటర్లు, వాషింగ్ మెషీన్లు, ఏసీల వంటి ఎలక్ట్రానిక్ వస్తువుల కొనుగోళ్లు కూడా ఊపందుకున్నాయి. కొత్త కారు లేదా బైక్ కొనాలని ఎదురుచూసినవారికి కూడా దీపావళి మంచి సందర్భంగా మారింది. చీరలు, దుస్తులు, పిల్లల బట్టలు, పాదరక్షలు, ఫర్నిచర్, గృహాలంకరణ వస్తువులు.. ఇలా ప్రతి విభాగంలోనూ పండుగ కొనుగోళ్లు కనిపించాయి.
రూ.100లో ఎక్కడెక్కడ ఖర్చు?
CAIT వెల్లడించిన 2026 పండుగ సీజన్ అంచనాల ప్రకారం.. మొత్తం వ్యాపారంలో వివిధ విభాగాల వాటా ఆసక్తికరంగా ఉంది.
- కిరాణా, FMCG ఉత్పత్తులు – 12 శాతం
- బంగారం, వెండి, ఆభరణాలు – 10 శాతం
- ఎలక్ట్రానిక్స్ – 8 శాతం
- గృహోపకరణాలు – 7 శాతం
- రెడీమేడ్ దుస్తులు – 7 శాతం
- బహుమతి వస్తువులు – 7 శాతం
- ఇంటి అలంకరణ వస్తువులు – 5 శాతం
- ఫర్నిచర్ – 5 శాతం
- స్వీట్లు, చిరుతిళ్లు, క్రాకర్స్ – 5 శాతం
- వస్త్రాలు – 4 శాతం
- పూజా సామగ్రి – 3 శాతం
ఇవే కాకుండా పండ్లు, డ్రై ఫ్రూట్స్, బేకరీ ఉత్పత్తులు, ఇతర వస్తువులు కూడా ఈ వ్యాపారంలో కీలకంగా ఉన్నాయి.
ఢిల్లీ నుంచి చిన్న పట్టణాల వరకు.. పండుగ సందడే!
ఈ దీపావళి వ్యాపారంలో దేశ రాజధాని ఢిల్లీ కూడా ప్రత్యేకంగా నిలిచింది. నవంబర్ 7 నాటికి ఢిల్లీలోనే దీపావళి సంబంధిత వ్యాపారం రూ.లక్ష కోట్లను దాటినట్లు CAIT వెల్లడించింది.
పెద్ద నగరాలకే పరిమితం కాకుండా చిన్న పట్టణాలు, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోనూ పండుగ కొనుగోళ్లు పెరిగాయి. స్థానిక దుకాణాలు, వస్త్ర వ్యాపారులు, స్వీట్ల తయారీదారులు, పూల వ్యాపారులు, చిన్నచిన్న హస్తకళల వ్యాపారులకు దీపావళి మంచి అవకాశాన్ని తీసుకొచ్చింది. మరోవైపు ఖాదీ, చేనేత, స్థానిక కళాకారులు తయారుచేసిన అలంకరణ వస్తువులు, స్వదేశీ ఉత్పత్తులకు కూడా వినియోగదారుల నుంచి ఆదరణ కనిపించింది.
షాపింగ్‌తో ఆగలేదు.. లక్షల మందికి ఉపాధి!
దీపావళి ప్రభావం కేవలం కొనుగోళ్లతోనే ముగియదు. ఒక కుటుంబం కొత్త వస్తువు కొనుగోలు చేస్తే దాని వెనుక తయారీదారుడు, హోల్‌సేల్ వ్యాపారి, రిటైలర్, రవాణాదారుడు, డెలివరీ సిబ్బంది.. ఇలా అనేక మంది భాగస్వాములుగా ఉంటారు.
పండుగ సీజన్‌లో వస్తువుల రవాణా పెరుగుతుంది. గోడౌన్లలో పని పెరుగుతుంది. ఆన్‌లైన్ ఆర్డర్ల కోసం డెలివరీ సిబ్బంది అవసరం పెరుగుతుంది. హోటళ్లు, రెస్టారెంట్లు, క్యాటరింగ్, టెంట్ హౌస్‌లు, లైటింగ్, డెకరేషన్ రంగాలకు కూడా డిమాండ్ పెరుగుతుంది. అంటే మన ఇంటి ముందు వెలిగించే ఒక్క దీపం వెనుక కూడా ఒక పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ కదులుతుందన్నమాట.
కుటుంబాల ఖర్చుల లెక్కలు కూడా ఆసక్తికరమే!
ఇంత పెద్ద వ్యాపార అంచనాల మధ్య సాధారణ కుటుంబాల ఖర్చుల పరిస్థితి ఎలా ఉందన్నది కూడా గమనించాల్సిన అంశం. వినియోగదారుల సర్వే ప్రకారం.. 2026 పండుగ సీజన్‌లో పట్టణ భారతదేశంలోని కుటుంబాల మొత్తం ఖర్చు సుమారు రూ.1.97 లక్షల కోట్లుగా అంచనా వేశారు. ఇది 2025తో పోలిస్తే 6 శాతం తక్కువ.
సర్వేలో పాల్గొన్న కుటుంబాల్లో 57 శాతం మంది ఈ పండుగ సీజన్‌లో ఖర్చు చేయాలని భావించగా, 31 శాతం మంది అదనపు కొనుగోళ్లు చేయకూడదని నిర్ణయించుకున్నారు. పండుగ కోసం ఖర్చు చేయాలని భావించిన పట్టణ కుటుంబాల్లో 83 శాతం మంది తమ సేవింగ్స్ ని కూడా వినియోగించుకోవాలని భావిస్తున్నట్లు సర్వే వెల్లడించింది.
ఇక్కడ ఒక విషయం గుర్తుంచుకోవాలి. రూ.1.97 లక్షల కోట్ల అంచనా పట్టణ కుటుంబాల ఖర్చులకు సంబంధించినది. రూ.7 లక్షల కోట్ల అంచనా మాత్రం దేశవ్యాప్త పండుగ వ్యాపారానికి సంబంధించినది. రెండూ వేర్వేరు లెక్కలు.
దీపాల వెలుగుల్లో ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త కళ!
దీపావళి అంటే కేవలం ఒక మతపరమైన పండుగ కాదు. దేశంలోని అనేక రంగాలకు ఆదాయం తెచ్చే అతిపెద్ద వినియోగ సీజన్లలో ఒకటి. పెద్ద షాపింగ్ మాల్స్ నుంచి వీధి పక్కన చిన్న దీపాలు అమ్మే వ్యాపారుల వరకు ప్రతి ఒక్కరికీ ఈ పండుగతో ఏదో ఒక రూపంలో ఆదాయం ముడిపడి ఉంటుంది.
ఇంటింటా వెలిగే దీపాలు ఒకవైపు ఆనందాన్ని పంచుతుంటే.. మార్కెట్లలో జరిగే కోట్ల రూపాయల లావాదేవీలు మరోవైపు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఊపునిస్తున్నాయి.
ఈసారి దీపావళి వ్యాపారం రూ.7 లక్షల కోట్ల మార్కును దాటిందంటే అది కేవలం ఒక అంకె మాత్రమే కాదు. కోట్లాది కుటుంబాల కొనుగోలు శక్తికి, వ్యాపారుల ఆశలకు, చిన్న వ్యాపారాల మనుగడకు, ఉపాధి అవకాశాలకు ప్రతిబింబం. మొత్తానికి.. దీపావళి వెలుగులు ఇళ్లలోనే కాదు.. దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలోనూ కొత్త కాంతులు నింపుతున్నాయి.
