US Iran War: పశ్చిమాసియాను అతలాకుతలం చేస్తున్న యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు ప్రపంచ అగ్రరాజ్యాల మధ్య ఊహించని సరికొత్త దౌత్య సమీకరణాలు తెరపైకి వచ్చాయి. సాధారణంగా వాణిజ్యం, ఆధిపత్య పోరులో అమెరికాకు బద్ధ శత్రువుగా కనిపించే చైనా.. ఇప్పుడు ఇరాన్ సంక్షోభాన్ని పరిష్కరించే కీలక రాయబారిగా మారడం అంతర్జాతీయంగా సంచలనం సృష్టిస్తోంది. ఇరాన్ను చర్చల వైపు నడిపించడానికి బీజింగ్ తనకున్న పలుకుబడిని ఉపయోగించాలని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ స్వయంగా చైనా అధినేత షీ జిన్పింగ్ను కోరినట్లు 'వాషింగ్టన్ పోస్ట్' వెల్లడించిన కథనం ప్రపంచ దేశాల దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది.
టెహ్రాన్కు చేరిన అమెరికా మెసేజ్
యుద్ధాన్ని కేవలం సైనిక బలంతో కాకుండా, ఇరాన్కు సన్నిహితంగా ఉండే దేశాల ద్వారా ఒత్తిడి తెచ్చి ముగించాలన్నది వాషింగ్టన్ వ్యూహంగా కనిపిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలోనే అమెరికా ట్రెజరీ కార్యదర్శి స్కాట్ బెసెంట్ బీజింగ్తో ముమ్మర సంప్రదింపులు జరిపారు. ఆ వెంటనే ట్రంప్ ఆలోచనలను, అమెరికా సందేశాన్ని చైనా అత్యంత వేగంగా టెహ్రాన్కు చేరవేసినట్లు సమాచారం. అంతకుముందు వాషింగ్టన్లో ట్రంప్, జిన్పింగ్ మధ్య జరిగిన కీలక భేటీలోనూ ఈ అంశం ప్రధానంగా చర్చకు వచ్చింది. ముఖ్యంగా ఇరాన్ వద్ద అణ్వాయుధాలు ఉండకూడదనే ప్రతిపాదనకు చైనా సైతం అంగీకరించడం ఈ రాయబారంలో అత్యంత కీలక పరిణామంగా కనిపిస్తోంది.
ఖతార్ మధ్యవర్తిత్వం.. శాంతికి విజ్ఞప్తి
ఓవైపు చైనా రంగంలోకి దిగగా, మరోవైపు గల్ఫ్ దేశమైన ఖతార్ కూడా యుద్ధాన్ని ఆపేందుకు ముమ్మర ప్రయత్నాలు చేస్తోంది. ఇరు దేశాల మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలను తగ్గించి శాంతి ఒప్పందాన్ని కుదిర్చేందుకు తాము సిద్ధంగా ఉన్నామని ఖతార్ ప్రధాని షేక్ మహమ్మద్ బిన్ అబ్దుల్రహ్మాన్ అల్ థానీ స్పష్టం చేశారు. పరస్పర దాడులతో సమస్య పరిష్కారం కాదని, సంప్రదింపులే శరణ్యమని ఆయన పిలుపునిచ్చారు.
దానికి ససేమిరా అన్న ట్రంప్
ఈ రాయబారాల నడుమ అంతర్జాతీయ సముద్ర వాణిజ్యానికి జీవనాడి అయిన హర్మూజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరిచేందుకు ఇరాన్ ఒక 7 రోజుల ప్రణాళికను ముందుంచింది. అయితే దీనికోసం రెండు కఠిన షరతులను విధించింది. తమ దేశంలోని ఓడరేవులపై విధించిన ఆంక్షలను అమెరికా తక్షణమే ఎత్తివేయాలని, బ్యాంకుల్లో స్తంభింపజేసిన ఇరాన్ ఆస్తులను ఎలాంటి షరతులు లేకుండా విడుదల చేయాలని స్పష్టం చేసింది. అయితే ఈ ప్రతిపాదనను ట్రంప్ ఇప్పటివరకు ఏమాత్రం అంగీకరించలేదు. తమ ఒత్తిడికి లొంగివచ్చే వరకు ఆంక్షలు సడలించేది లేదని అమెరికా తెగేసి చెబుతోంది. ఓవైపు బలమైన చైనా రాయబారం, మరోవైపు ఖతార్ శాంతి యత్నాలు నడుస్తున్నప్పటికీ.. అటు అమెరికా మొండి వైఖరి, ఇటు ఇరాన్ కఠిన షరతుల నడుమ ఈ యుద్ధానికి నిజంగానే ముగింపు కార్డు పడుతుందా లేక పశ్చిమాసియా మరింత సంక్షోభంలోకి జారుకుంటుందా అన్నది తీవ్ర ఉత్కంఠ రేపుతోంది.


