విపక్షాలను లెక్క చేయని మోదీ అండ్ టీమ్
డీలిమిటేషన్ పై ముందుకే అన్నట్టు సిగ్నల్స్
మరోసారి పార్లమెంటు ముందుకు డీలిమిటేషన్, మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లులు?
బీజేపీ ధైర్యానికి కారణాలేంటి..?
విపక్షాలు ఎంతగా వ్యతిరేకించినా వెనక్కి తగ్గేది లేదన్నట్లుగా కేంద్రం అడుగులు వేస్తోందా? ఏప్రిల్‌లో చుక్కెదురైనా.. ఇప్పుడు మళ్లీ డీలిమిటేషన్, మహిళా రిజర్వేషన్ల బిల్లులను ముందుకు తీసుకురావడానికి బీజేపీ సిద్ధమవుతోందన్న వార్తలు సంచలనం సృష్టిస్తున్నాయి. గతంలో లేని సంఖ్యాబలం ఇప్పుడు వచ్చిందా? రాజకీయ సమీకరణాలు మారిపోయాయా? లేక ప్రతిపక్షాల మధ్య ఏర్పడిన విభేదాలే కేంద్రానికి కొత్త అవకాశంగా కనిపిస్తున్నాయా?
ఒకవైపు ఎన్నికల సంఘం వ్యవహారంపై విపక్షాల ఆందోళనలు.. మరోవైపు దక్షిణాది రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యంపై డిమాండ్లు.. ఇంకోవైపు ఏప్రిల్‌లో రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లుకు లభించని మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీ! ఇన్ని సవాళ్లు కళ్లముందు కనిపిస్తున్నా.. డీలిమిటేషన్ విషయంలో కేంద్రం మళ్లీ ముందడుగు వేయడానికి సిద్ధమవుతోందన్న సంకేతాలు ఇప్పుడు దేశ రాజకీయాల్లో హాట్ టాపిక్‌గా మారాయి.
అసలు బీజేపీ ధీమా వెనుక ఉన్న లెక్కేంటి? ఈసారి బిల్లులు గట్టెక్కుతాయనే నమ్మకం ఎందుకు పెరిగింది? ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం వెతకాలంటే పార్లమెంట్‌లో జరిగిన గత పరిణామాలను, ఇప్పుడు మారుతున్న రాజకీయ సమీకరణాలను కలిపి చూడాలి.
ఏప్రిల్‌లో ఎదురు దెబ్బ.. ఇప్పుడు కొత్త లెక్క!
2026 ఏప్రిల్‌ 17న లోక్‌సభలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు అవసరమైన ప్రత్యేక మెజారిటీని సాధించలేకపోయింది. అనుకూలంగా 298 మంది సభ్యులు ఓటు వేయగా, వ్యతిరేకంగా 230 మంది నిలిచారు. రాజ్యాంగ సవరణకు అవసరమైన మూడింట రెండొంతుల మద్దతు రాకపోవడంతో బిల్లు వీగిపోయింది.
ఇది సాధారణ రాజకీయ ఎదురుదెబ్బ కాదు. మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలును వేగవంతం చేయడంతోపాటు, లోక్‌సభ స్థానాలను 543 నుంచి గరిష్ఠంగా 850 వరకు పెంచే ప్రతిపాదనలకు ఆ బిల్లు కీలకంగా ఉంది. దానితో అనుసంధానమైన డీలిమిటేషన్ ప్రక్రియ కూడా ముందుకు సాగలేదు. మరి ఇప్పుడు కేంద్రం మళ్లీ అదే అంశాన్ని తెరపైకి ఎందుకు తీసుకొస్తోంది?
ఈ నెలలోనే ప్రత్యేక పార్లమెంట్ సమావేశాలు నిర్వహించే అవకాశాన్ని ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తున్నట్టు నేషనల్ మీడియాలో వార్తలు హల్ చల్ చేస్తున్నాయి. ఈసారి బిల్లులకు అవసరమైన సంఖ్యాబలం ఉందనే ధీమాను ప్రభుత్వ వర్గాలు వ్యక్తం చేస్తున్నాయి. డీఎంకేతో పాటు కొన్ని చిన్న పార్టీలతోనూ సంప్రదింపులు జరుపుతున్నట్లు సమాచారం.
అంటే ఏప్రిల్‌లో ఎదురైన సంఖ్యాబల సమస్యను అధిగమించేందుకు కేంద్రం రాజకీయంగా కొత్త ప్రయత్నాలు చేస్తోందన్నమాట. గతంలో 298 ఓట్లు మాత్రమే వచ్చిన చోట.. ఇప్పుడు మూడింట రెండొంతుల మెజారిటీ ఎలా సాధించబోతున్నారు? బీజేపీ ధైర్యం వెనుక అసలు సీక్రెట్ ఏంటి..?
సీక్రెట్ నంబర్‌ గేమ్‌.. మారుతున్న రాజకీయ సమీకరణాలు!
ఈ వ్యవహారంలో మొదటగా చూడాల్సింది సంఖ్యాబలాన్ని. రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లుకు సాధారణ మెజారిటీ సరిపోదు. సభకు హాజరై ఓటు వేసిన సభ్యుల్లో మూడింట రెండొంతుల మద్దతు అవసరం. అందుకే అధికార పక్షానికి మిత్రపక్షాల మద్దతుతోపాటు, అవసరమైతే ఇతర పార్టీల సహకారం కూడా కీలకంగా మారుతుంది.
ఈ నేపథ్యంలోనే డీఎంకేతో కేంద్రం సంప్రదింపులు జరుపుతోందన్న వార్త ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. డీలిమిటేషన్‌ను తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిన డీఎంకే నుంచి మద్దతు పొందడం అంత సులభం కాదు. కానీ కేంద్రం ఆ పార్టీతో చర్చలు జరుపుతోందన్న సమాచారం బయటకు రావడం, బిల్లుల విషయంలో మద్దతు కూడగట్టేందుకు ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయనే సంకేతాన్ని ఇస్తోంది.
ఇదే సమయంలో ఇతర రాజకీయ పరిణామాలు కూడా పార్లమెంట్ లెక్కలపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉందని ప్రచారం జరుగుతోంది. అందుకే బీజేపీ ధైర్యం వెనుక ఉన్న మొదటి అంశం.. రాజకీయ పార్టీలతో సంప్రదింపులు, మారుతున్న సమీకరణాల ద్వారా ప్రత్యేక మెజారిటీని సాధించగలమనే ప్రభుత్వ అంచనా.
మహిళా రిజర్వేషన్లా.. డీలిమిటేషన్ అసలు టార్గెట్టా?
ఇదే ఈ మొత్తం వ్యవహారంలో అత్యంత కీలకమైన ప్రశ్న. మహిళలకు చట్టసభల్లో 33 శాతం రిజర్వేషన్లు కల్పించాలనే లక్ష్యానికి, నియోజకవర్గాల పునర్విభజనకు మధ్య ఉన్న సంబంధమే రాజకీయ వివాదానికి కేంద్రంగా మారింది.
మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలును వేగవంతం చేయాలన్నది కేంద్రం ముందుకు తెస్తున్న ప్రధాన అంశం. కానీ దానితోపాటు లోక్‌సభ స్థానాల పెంపు, జనాభా ప్రాతిపదికన డీలిమిటేషన్ ప్రతిపాదనలు రావడంతో ప్రతిపక్షాలు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.
మహిళలకు రిజర్వేషన్లు ఇవ్వడంపై మద్దతు ఉండవచ్చు. కానీ ఆ పేరుతో దేశ రాజకీయ ప్రాతినిధ్య సమీకరణాలు మారితే ఎలా? అన్న ప్రశ్నకు కూడా సమాధానం కావాలి.
ఎందుకంటే డీలిమిటేషన్ అంటే కేవలం నియోజకవర్గాల సరిహద్దులను మార్చడం కాదు. భవిష్యత్తులో ఏ రాష్ట్రానికి పార్లమెంట్‌లో ఎంత ప్రాతినిధ్యం ఉంటుంది? ఏ ప్రాంతం రాజకీయంగా ఎంత ప్రభావం చూపగలుగుతుంది? అనే అంశాలను ప్రభావితం చేసే ప్రక్రియ.
అందుకే ఈ బిల్లుల విషయంలో కేంద్రానికి రాజకీయంగా రెండు అంశాలు ఎదురవుతున్నాయి. ఒకవైపు మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలును ముందుకు తీసుకెళ్లాలన్న లక్ష్యం. మరోవైపు డీలిమిటేషన్‌పై రాష్ట్రాల ఆందోళనలకు సమాధానం చెప్పాల్సిన బాధ్యత. ఈ రెండింటినీ ఎలా సమన్వయం చేస్తుందన్నదే ఇప్పుడు కీలకంగా మారింది.
దక్షిణాది రాష్ట్రాల ఆందోళనను బీజేపీ ఎలా ఎదుర్కొంటుంది?
డీలిమిటేషన్ చర్చలో దక్షిణాది రాష్ట్రాల అభ్యంతరాలను విస్మరించడం సాధ్యం కాదు. జనాభా నియంత్రణలో మెరుగైన ఫలితాలు సాధించిన రాష్ట్రాలకు భవిష్యత్తులో రాజకీయంగా నష్టం జరగకూడదన్నది వాటి ప్రధాన ఆందోళన. జనాభా పెరుగుదల ఎక్కువగా ఉన్న రాష్ట్రాలకు ప్రాతినిధ్యం పెరిగితే, దక్షిణాది రాష్ట్రాల వాటా తగ్గుతుందా? దేశ రాజకీయ నిర్ణయాల్లో వాటి ప్రభావం బలహీనపడుతుందా? అన్న ప్రశ్నలు ముందుకొస్తున్నాయి.
ఇది కేవలం తమిళనాడు సమస్య కాదు. తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌, కర్ణాటక, కేరళ సహా దక్షిణాది రాష్ట్రాల రాజకీయ ప్రాతినిధ్యానికి సంబంధించిన అంశం.
దక్షిణాది రాష్ట్రాలకు అన్యాయం జరగదని, వాటి స్థానాల సంఖ్య కూడా పెరుగుతుందని గతంలో కేంద్రం వాదించింది. అయితే సంఖ్య పెరగడం ఒక్కటే పూర్తి సమాధానం కాదు. మొత్తం లోక్‌సభలో ఆయా రాష్ట్రాల వాటా ఎంత ఉంటుంది? జనాభా ఆధారంగా పునర్విభజన జరిగితే ప్రాతినిధ్యంలో ఎలాంటి మార్పులు వస్తాయి? అన్నది స్పష్టమైన లెక్కలతో వివరించాల్సి ఉంటుంది.
ఇక్కడ బీజేపీ ముందున్న సవాలు కేవలం ప్రతిపక్షాలను ఒప్పించడం మాత్రమే కాదు. దక్షిణాది రాష్ట్రాల్లో ఉన్న అనుమానాలను కూడా నివృత్తి చేయడం. రాజకీయంగా మెజారిటీ సాధించడం ఒక విషయం.. దేశంలోని రాష్ట్రాలన్నింటికీ తమ ప్రాతినిధ్యంపై భరోసా కల్పించడం మరో విషయం.
విపక్షాల మధ్య విభేదాలే కేంద్రానికి అవకాశమా?
ఇప్పుడు మరో ఆసక్తికరమైన కోణం ఉంది. కేంద్రం డీఎంకేతో పాటు కొన్ని చిన్న ప్రతిపక్ష పార్టీలతో సంప్రదింపులు జరుపుతోందన్న వార్తలు, బిల్లుల ఆమోదానికి విస్తృత మద్దతు కూడగట్టే ప్రయత్నాన్ని సూచిస్తున్నాయి. ప్రతిపక్షాల మధ్య రాజకీయ విభేదాలు ఉంటే, వాటి ప్రభావం పార్లమెంట్ ఓటింగ్‌పై పడే అవకాశం ఉంటుంది.
కానీ డీలిమిటేషన్ విషయంలో ప్రాంతీయ పార్టీలకు తమ రాష్ట్రాల ప్రయోజనాలు అత్యంత కీలకం. జాతీయ స్థాయిలో ఒక కూటమిలో ఉన్నంత మాత్రాన ప్రతి బిల్లుపైనా ఒకే వైఖరితో ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. అదే విధంగా, రాజకీయంగా విభేదాలు ఉన్నంత మాత్రాన కేంద్రం ప్రతిపాదనలకు మద్దతు ఇస్తారనే హామీ కూడా లేదు.
కాబట్టి ప్రతిపక్షాల మధ్య విభేదాలే బీజేపీకి విజయాన్ని అందిస్తాయని ఇప్పుడే చెప్పలేం. కానీ ఆ విభేదాల నేపథ్యంలో కొత్త మద్దతు సమీకరణాలను నిర్మించేందుకు కేంద్రం ప్రయత్నిస్తోందని మాత్రం వాస్తవం. ఇదే బీజేపీ ధీమా వెనుక ఉండే మరో కీలకమైన లెక్క కావచ్చు.
అసలు పరీక్ష ఓటింగ్‌ రోజే!
ఇప్పుడు అందరి దృష్టి ప్రత్యేక పార్లమెంట్ సమావేశాలపై ఉంది. అక్టోబర్ 26, 27 తేదీల్లో జరిగే బ్రిక్స్‌ పార్లమెంటరీ ఫోరమ్‌ను దృష్టిలో ఉంచుకుని సమావేశాల షెడ్యూల్‌ను ఖరారు చేసే అవకాశం ఉందని వార్తలు వచ్చాయి. అయితే ప్రత్యేక సమావేశాలపై అధికారిక ప్రకటన రావాల్సి ఉంది.
సమావేశాలు జరిగితే కేంద్రం ఏ ప్రతిపాదనలను ముందుకు తెస్తుంది? ఏయే పార్టీల మద్దతు లభిస్తుంది? దక్షిణాది రాష్ట్రాల ఆందోళనలపై ఎలాంటి స్పష్టత ఇస్తుంది? అన్నవి కీలక ప్రశ్నలు. బీజేపీ ధీమా వెనుక ఉన్న అసలు సీక్రెట్ ఏదైనా కావచ్చు. కానీ చివరకు ఈ వ్యవహారం మూడు అంశాల దగ్గర తేలుతుంది. సంఖ్యాబలం.. రాజకీయ మద్దతు.. రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యంపై స్పష్టత.
ఈ మూడింటిలో ఏ ఒక్క అంశాన్ని తేలిగ్గా తీసుకున్నా బిల్లులపై మళ్లీ ప్రతిష్ఠంభన ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది. మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలు వేగవంతం కావాలన్న లక్ష్యాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్తూనే, రాష్ట్రాల రాజకీయ ప్రాతినిధ్యంపై ఆందోళనలకు సమాధానం ఇవ్వగలగడం కేంద్రానికి కీలకం.
చివరగా అసలు ప్రశ్న ఒక్కటే.. ఏప్రిల్‌లో పార్లమెంట్‌లో ఆగిపోయిన డీలిమిటేషన్ బిల్లును ఈసారి ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు బీజేపీ దగ్గర నిజంగానే కొత్త సంఖ్యాబలం ఉందా? లేక మద్దతు కూడగట్టగలమనే రాజకీయ అంచనాతోనే ముందడుగు వేస్తోందా? ఆ ప్రశ్నకు సమాధానం ప్రత్యేక సమావేశాల ప్రకటనతోనే కాదు.. పార్లమెంట్‌లో జరిగే ఓటింగ్‌తోనే తేలుతుంది.
డీలిమిటేషన్‌పై కేంద్రం మళ్లీ ముందుకు కదులుతున్న సంకేతాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. కానీ ఆ అడుగు రాజ్యాంగ సవరణగా మారుతుందా? లేక మరోసారి రాజకీయ పోరాటంగా మిగిలిపోతుందా? ఇప్పుడు దేశ రాజకీయాలు ఆసక్తిగా గమనిస్తున్నది ఇదే.
