ఢిల్లీ వేదికగా బ్రిక్స్ సమావేశం
ఒకే వేదికపై ట్రిపుల్ పవర్
ఆసక్తికరంగా మోదీ–జిన్పింగ్–పుతిన్ భేటీ
ప్రపంచం చూపంతా మనపైనే..!
ప్రపంచ రాజకీయాల్లో ఇప్పుడు ఢిల్లీ హాట్స్పాట్గా మారుతోంది. ఒకే నగరంలో.. ఒకే సమయంలో.. ప్రపంచ రాజకీయాలను ప్రభావితం చేయగల ముగ్గురు అగ్రనేతలు అడుగుపెట్టబోతున్నారు. భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ.. చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్.. రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్..! సెప్టెంబర్ 12, 13 తేదీల్లో ఢిల్లీలో జరగనున్న 18వ బ్రిక్స్ శిఖరాగ్ర సమావేశం.. ఈ ముగ్గురు నేతల భేటీతో అంతర్జాతీయ దృష్టిని ఆకర్షిస్తోంది.
ఇది కేవలం ఓ అంతర్జాతీయ సదస్సు కాదు. మారుతున్న ప్రపంచ రాజకీయాలు.. కొత్త ఆర్థిక సమీకరణాలు.. వాణిజ్య యుద్ధాలు.. ఇంధన భద్రత.. అంతర్జాతీయ చెల్లింపుల వ్యవస్థ.. వంటి కీలక అంశాలపై చర్చకు వేదిక కానుంది. అందుకే ఈసారి బ్రిక్స్లో అసలు ఆకర్షణ.. ట్రిపుల్ పవర్ @ ఢిల్లీ.
ఒకే ఫ్రేమ్లో 3 శక్తులు
మోదీ, జిన్పింగ్, పుతిన్.. ముగ్గురి దేశాల ప్రయోజనాలు వేరు. వ్యూహాలు వేరు. ప్రపంచంతో వారి సంబంధాలు కూడా వేరు. అయినప్పటికీ బ్రిక్స్ వేదికపై ఈ ముగ్గురు నేతలు ఒకే టేబుల్ వద్దకు రావడం కీలక పరిణామంగా మారింది.
రష్యా పశ్చిమ దేశాల ఆంక్షలను ఎదుర్కొంటోంది. చైనా అమెరికాతో వాణిజ్య, సాంకేతిక, వ్యూహాత్మక పోటీలో ఉంది. భారత్ మాత్రం అమెరికా, యూరప్తో సంబంధాలను బలోపేతం చేసుకుంటూనే రష్యాతో తన వ్యూహాత్మక సంబంధాలను కొనసాగిస్తోంది. అదే సమయంలో చైనాతో సరిహద్దు సమస్యల తర్వాత సంబంధాల్లో కొత్త సమీకరణాలకు ప్రయత్నిస్తోంది.
ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ముగ్గురు నేతలు ఒకే వేదికపైకి రావడం.. బ్రిక్స్కు మాత్రమే కాదు.. ప్రపంచ దౌత్యానికి కూడా ఒక కీలక సంకేతం.
మోదీ–జిన్పింగ్ భేటీపైనే అసలు ఫోకస్
ఈసారి ఢిల్లీ బ్రిక్స్లో అత్యంత ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తున్న అంశాల్లో మోదీ–జిన్పింగ్ భేటీ ఒకటి. 2020 తర్వాత భారత్–చైనా సంబంధాల్లో చోటుచేసుకున్న ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో.. ఇరుదేశాల మధ్య సంబంధాలు క్రమంగా సాధారణ స్థితికి తీసుకురావడానికి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి.
సరిహద్దు పరిస్థితి.. వాణిజ్యం.. పెట్టుబడులు.. ప్రాంతీయ భద్రత.. పరస్పర విశ్వాసం.. వంటి అంశాలు ఈ భేటీలో ప్రాధాన్యత పొందే అవకాశం ఉంది. అయితే ఈ సమావేశం నుంచి ఒక్కసారిగా అన్ని సమస్యలకు పరిష్కారం వస్తుందని చెప్పలేం. కానీ ఇరుదేశాల నాయకత్వం మధ్య ప్రత్యక్ష సంభాషణ కొనసాగడం మాత్రం కీలకమే.
అందుకే మోదీ–జిన్పింగ్ భేటీని కేవలం ద్వైపాక్షిక సమావేశంగా కాకుండా.. ఆసియా భవిష్యత్ సమీకరణాలకు సంబంధించిన ముఖ్యమైన పరిణామంగా ప్రపంచం చూస్తోంది.
పుతిన్తో మోదీ భేటీ.. మరో కీలక సమీకరణం
ఇక రష్యా అధ్యక్షుడు పుతిన్తో ప్రధాని మోదీ భేటీ కూడా అంతే ప్రాధాన్యత కలిగినది. ఇంధనం నుంచి రక్షణ రంగం వరకు.. భారత్–రష్యా సంబంధాలకు దశాబ్దాల చరిత్ర ఉంది. అంతర్జాతీయ ఆంక్షలు, మారుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితుల మధ్య కూడా భారత్–రష్యా సంబంధాలు కొనసాగుతున్నాయి.
ఇంధన భద్రత.. ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం.. రక్షణ సహకారం.. అంతర్జాతీయ పరిణామాలు.. వంటి అంశాలు ఇరువురు నేతల చర్చల్లో ఉండే అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లలో అనిశ్చితి కొనసాగుతున్న సమయంలో రష్యాతో భారత్ సంబంధాలకు ప్రత్యేక ప్రాధాన్యత ఉంది.
అంటే ఢిల్లీలో ఒకే సమయంలో చైనాతో సంబంధాలను మేనేజ్ చేయాలి.. రష్యాతో వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యాన్ని కొనసాగించాలి.. అదే సమయంలో పశ్చిమ దేశాలతో సంబంధాలను కూడా సమతుల్యం చేయాలి. ఇదే భారత్ దౌత్యానికి అసలు పరీక్ష.
బ్రిక్స్ టేబుల్పై ఆర్థిక గేమ్
ట్రిపుల్ పవర్ @ ఢిల్లీ కథ కేవలం నేతల భేటీలతో ముగియదు. బ్రిక్స్ సమావేశంలో ఆర్థిక అంశాలు కూడా కీలకంగా మారబోతున్నాయి. స్థానిక కరెన్సీల్లో వాణిజ్యం.. సరిహద్దు దాటి చెల్లింపులు.. డిజిటల్ పేమెంట్స్.. పెట్టుబడులు.. ఆహార, ఇంధన భద్రత.. సరఫరా వ్యవస్థల స్థిరత్వం.. వంటి అంశాలపై చర్చ జరగనుంది.
ప్రపంచ వాణిజ్యంలో డాలర్కు ఇప్పటికీ అపారమైన ప్రాధాన్యత ఉంది. అయితే భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ఆంక్షలు, వాణిజ్య పరిమితుల నేపథ్యంలో బ్రిక్స్ దేశాలు తమ మధ్య చెల్లింపులను మరింత సులభతరం చేసుకునే మార్గాలను అన్వేషిస్తున్నాయి.
భారత్ ఇప్పటికే బ్రిక్స్ దేశాల డిజిటల్ కరెన్సీల మధ్య అనుసంధానం సాధ్యాసాధ్యాలపై దృష్టి పెడుతోంది. ఇది అమలులోకి వస్తే.. భవిష్యత్తులో దేశాల మధ్య చెల్లింపులు వేగంగా, తక్కువ ఖర్చుతో జరిగే అవకాశాలు ఉన్నాయి. అయితే దీనికి సాంకేతిక, నియంత్రణ, భద్రతాపరమైన సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి.
ఢిల్లీ నుంచి ప్రపంచానికి ఎలాంటి సంకేతం?
ఈ బ్రిక్స్ సమావేశం నుంచి వచ్చే నిర్ణయాలపై ప్రపంచ దేశాల దృష్టి ఉంది. ఒకవైపు మోదీ–జిన్పింగ్.. మరోవైపు మోదీ–పుతిన్ భేటీలు.. మధ్యలో బ్రిక్స్ ఆర్థిక ఎజెండా.. ఇవన్నీ కలిపి ఢిల్లీని అంతర్జాతీయ దౌత్యానికి కీలక కేంద్రంగా మార్చుతున్నాయి.
ఒక్క బ్రిక్స్ సమావేశంతో ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ పూర్తిగా మారిపోదు. డాలర్ ఆధిపత్యం ఒక్కసారిగా ముగియదు. భారత్–చైనా సంబంధాల్లోని అన్ని సమస్యలూ ఒక్కసారిగా పరిష్కారం కావు. కానీ.. ప్రపంచం ఏ దిశగా కదులుతోంది? బ్రిక్స్ దేశాలు తమ సహకారాన్ని ఎంతవరకు పెంచుకోగలవు? భారత్ తన వ్యూహాత్మక స్వతంత్రతను ఎలా కాపాడుకుంటుంది? అనే ప్రశ్నలకు ఢిల్లీ సమ్మిట్ కొన్ని కీలక సంకేతాలు ఇవ్వొచ్చు.
