Yasangi crops : తెలంగాణ పల్లెల్లో ఇప్పుడు ఎవరి నోట విన్నా ఒకటే మాట.. "యాసంగిలో పంటలే వద్దంటే మేమెట్లా బతకాలి?". సాధారణంగా ఈ సమయానికి రైతులు నాగళ్లు భుజాన వేసుకుని, పొలాలను దున్ని విత్తనాలు చల్లడానికి రెడీ అవుతుంటారు. కానీ ఉన్నట్టుండి సర్కారు నుంచి వచ్చిన ఆదేశాలు అన్నదాత కాళ్ల కింద భూమిని కదిలించేశాయి. రాష్ట్రంలో ఎల్‌నినో ప్రభావం వల్ల వర్షాలు పడలేదు, ప్రాజెక్టుల్లో నీళ్లు లేవు, భూగర్భ జలాలు పాతాళానికి పోయాయి కాబట్టి ఈసారి యాసంగి సాగుకు దూరంగా ఉండాలని సీఎం రేవంత్ రెడ్డి స్వయంగా రైతులకు పిలుపునిచ్చారు. సాగు చేస్తే తాగునీటికి, కరెంటుకు కూడా తీవ్ర కటకట ఏర్పడుతుందని అధికారులు తేల్చేశారు. పరిస్థితి ఇంతవరకు నిజమే కావొచ్చు.. కానీ పంట వేయకపోతే మా బతుకులు ఏమైపోవాలనేదే ఇప్పుడు క్షేత్రస్థాయిలో రైతులు వేస్తున్న సూటి ప్రశ్న.
పొలం ఎండిపోతే.. పొట్ట గడిచేదెట్లా?
తెలంగాణలో వ్యవసాయాన్ని నమ్ముకునే లక్షలాది కుటుంబాలు బతుకుతున్నాయి. అప్పులు తెచ్చి ఖరీఫ్‌లో సాగు చేస్తే అరకొర వర్షాలతో చాలా చోట్ల పెట్టుబడులు కూడా వెనక్కి రాలేదు. ఇక యాసంగిలోనే ఏదో ఒకటి పండించి, ఆ నష్టాల నుంచి గట్టెక్కాలని రైతులు ఆశపడ్డారు. తీరా చూస్తే ఇప్పుడు అసలు పంటే వద్దని ప్రభుత్వం తేల్చిచెప్పింది. పంట వద్దన్నందుకు ఉపాధి హామీ కింద అదనపు పనిదినాలు ఇస్తాం, రేషన్‌లో సాయం చేస్తాం అని ప్రభుత్వం చెబుతున్న మాటలు రైతు కడుపు నింపగలవా?. ఏటా చేలల్లో పారే నీళ్లను చూస్తూ బతికే రైతు.. ఉన్నట్టుండి గునపం, పార పట్టుకుని ఉపాధి కూలీగా మారాల్సిందేనా అనే ప్రశ్నలు వినిపిస్తున్నాయి. వ్యవసాయాన్నే నమ్ముకున్న కౌలు రైతుల పరిస్థితి మరీ ఘోరంగా మారింది. పంట వేసినా వేయకపోయినా అసలు యజమానికి కౌలు చెల్లించాల్సిందే. మరి ఆ డబ్బులు ఎక్కడి నుంచి తేవాలి అని మదన పడుతున్నారు.
ఆరుతడి పంటలంటే మాటలా?
ప్రభుత్వం వరి మాత్రమే వద్దంటోంది, ఆరుతడి పంటలు వేసుకోవచ్చని చెబుతోందని అధికారులు సర్దిచెబుతున్నారు. కానీ వరి వేసే నల్లరేగడి నేలల్లో, మాగాణుల్లో ఆరుతడి పంటలు వేయడం అంత ఈజీ కాదు. మొక్కజొన్న, శనగలు, కందులు వేయాలన్నా విత్తన ఖర్చులు తడిసిమోపెడవుతాయి. పోనీ కష్టపడి వేసినా.. రేపు పంట చేతికొచ్చాక గిట్టుబాటు ధర ఇచ్చి కొనే నాథుడు ఉంటాడా? ఏ ఊళ్లోనూ సరైన శీతల గిడ్డంగులు లేవు. మార్కెట్లో దళారులు అడిగిన కాడికే అమ్ముకోవాల్సిన దుస్థితి వస్తే ఎవరు బాధ్యత వహిస్తారు? నీళ్లు లేవని చెప్పడం తేలికే కానీ, వేరే పంట వేస్తే నష్టపోకుండా చూస్తామనే భరోసా సర్కార్ దగ్గర ఉందా అన్నదే మిలియన్ డాలర్ల ప్రశ్నగా మారింది.
బోర్లు ఉన్నా.. కరెంట్ ఉండదా
ప్రభుత్వ అంచనాల ప్రకారం ఎల్‌నినో వల్ల జలవిద్యుత్ ఉత్పత్తి పడిపోయింది. అంటే ఒకవేళ బోరుబావుల్లో నీళ్లున్నా కూడా.. మోటార్లు నడవడానికి సరిపడా కరెంట్ ఇచ్చే పరిస్థితిలో ప్రభుత్వం లేదు. పంటలు వేస్తే అటు కరెంటూ రాదు, ఇటు తాగునీరూ మిగలదు అనే భయంతోనే ప్రభుత్వం ముందస్తుగానే చేతులెత్తేసినట్లు కనిపిస్తోంది. ఇప్పటికే అప్పుల ఊబిలో ఉన్న అన్నదాతకు, బోర్లు ఎండుతాయన్న వార్త మూలిగే నక్కపై తాటిపండు పడ్డట్టే అయింది.
ప్రకృతి శాపమా.. సర్కారు వైఫల్యమా?
మరోవైపు ప్రతిపక్షాలు దీనిపై రాజకీయ బాణాలు ఎక్కుపెడుతున్నాయి. పాలన చేతకాక, సాగునీటి నిర్వహణలో విఫలమై.. ఎల్‌నినో పేరుతో నెపాన్ని ప్రకృతిపైకి నెట్టేస్తున్నారని దుయ్యబడుతున్నాయి. రాజకీయ రంగులు ఎలా ఉన్నా, నష్టపోయేది మాత్రం పల్లెల్లోని సామాన్య రైతులే. సంక్షోభ సమయాల్లో రైతును ఆదుకోవాల్సింది కేవలం "పంటలు వేయొద్దు" అనే హెచ్చరికలతో కాదు. నిజంగానే పంట వేయలేని పరిస్థితి ఉంటే.. ప్రతి ఎకరానికి ఇంత అని రైతులకు నేరుగా జీవనభృతి నష్టపరిహారంగా ఇవ్వాలి. లేదా ఆరుతడి పంటలు వేసేవారికి విత్తనాలు ఉచితంగా ఇచ్చి, ఆ పంటను ప్రభుత్వమే కనీస మద్దతు ధరకు కొంటుందని బాండ్ పేపర్ రాసివ్వాలని అంటున్నారు.
