హైదరాబాద్ గొంతెండుతోంది.. ట్యాంకర్ కోసం వారం రోజులు ఎదురుచూపులు! ప్రభుత్వం ఏం చేస్తోంది?

రిజర్వాయర్లలో తగ్గుతున్న నీటి నిల్వలు..

ఎండిపోతున్న బోర్లు..

వాటర్ బోర్డు ట్యాంకర్ల కోసం రోజుల తరబడి నిరీక్షణ..

ఇదే అదనుగా ప్రైవేట్ ట్యాంకర్ల దందా!

ప్రభుత్వ ముందస్తు ప్రణాళికలు ఎక్కడ?

హైదరాబాద్ నీటి భవిష్యత్తుపై అసలు ఏం జరుగుతోంది?

హైదరాబాద్ లో చుక్క నీటికి చుక్కలు కనిపించే రోజులు దగ్గర్లోనే ఉన్నాయా..? విశ్వనగరమని గొప్పలు చెప్పుకునే ప్రభుత్వాలకు హైదరాబాద్ తాగునీటి కష్టాలు కనిపించడం లేదా..? ఇప్పుడే పరిస్థితులు ఇలా ఉంటే.. రానున్న వేసవిలో నగరం పరిస్థితి ఏంటి..? ప్రభుత్వాన్ని ఇలాంటి ప్రశ్నలు అడగాలనిపిస్తోంది. హైదరాబాద్ తాగునీటి సమస్యపై నిలదీయాలనిపిస్తోంది.

దేశంలోనే అత్యంత వేగంగా విస్తరిస్తున్న మహానగరాల్లో హైదరాబాద్ ఒకటి. ఐటీ, రియల్ ఎస్టేట్, పరిశ్రమలు, వ్యాపారాలు.. ఇలా అన్ని రంగాల్లో నగరం పరుగులు పెడుతోంది. లక్షలాది మంది కొత్తగా నగరానికి వస్తున్నారు. ఆకాశహర్మ్యాలు పెరుగుతున్నాయి. గేటెడ్ కమ్యూనిటీలు పుట్టుకొస్తున్నాయి. కానీ ఈ అభివృద్ధి పరుగులో అత్యంత కీలకమైన తాగునీటి అవసరాన్ని మనం మరిచిపోతున్నామా? నగరంలో ఇప్పుడు పరిస్థితి చూస్తుంటే అదే అనిపిస్తోంది.

ఇళ్లలో బోర్లు ఎండిపోతున్నాయి. అపార్ట్‌మెంట్లలో నీటి వినియోగంపై ఆంక్షలు మొదలవుతున్నాయి. వాటర్ బోర్డు ద్వారా ట్యాంకర్ బుక్ చేసుకున్నా సకాలంలో వస్తుందన్న నమ్మకం లేదు. కొన్ని ప్రాంతాల్లో మూడు, నాలుగు రోజుల నిరీక్షణ తప్పడం లేదు. మరికొందరు వారం రోజులైనా ట్యాంకర్ రాలేదని ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ప్రైవేట్ ట్యాంకర్లను ఆశ్రయిస్తే అందినకాడికి దోచుకుంటున్నారు. ఒకవైపు ప్రభుత్వ సరఫరా కోసం ఎదురుచూపులు.. మరోవైపు ప్రైవేట్ ట్యాంకర్ల దోపిడీ. మధ్యలో సామాన్యుడి పరిస్థితి దయనీయంగా మారుతోంది. ఇది కేవలం వేసవి సమస్య కాదు. నవంబర్‌లోనే నగరంలో కనిపిస్తున్న నీటి ఒత్తిడి. మరి ఫిబ్రవరి, మార్చి, ఏప్రిల్, మే నెలల్లో పరిస్థితి ఎలా ఉండబోతోంది? ఊహించుకుంటేనే చెమటలు పడుతున్నాయి.

ట్యాంకర్ బుకింగ్స్‌లో భారీ పెరుగుదల.. పరిస్థితి తీవ్రం?

హైదరాబాద్ నీటి సమస్య తీవ్రతను అర్థం చేసుకోవాలంటే వాటర్ బోర్డు గణాంకాలే చాలు. 2025 అక్టోబర్‌లో హైదరాబాద్ వాటర్ బోర్డుకు 48,284 ట్యాంకర్ బుకింగ్స్ రాగా, 2026 అక్టోబర్‌లో ఈ సంఖ్య ఏకంగా 1,92,889కు చేరింది. అంటే ఏడాది వ్యవధిలో బుకింగ్స్ 253 శాతానికి పైగా పెరిగాయి. ఇక ట్యాంకర్ల ద్వారా జరిగిన నీటి సరఫరా కూడా భారీగా పెరిగింది. 2025 అక్టోబర్‌లో 87,056 ట్యాంకర్లు డెలివరీ చేయగా, 2026 అక్టోబర్‌లో 2,20,887 ట్యాంకర్లను సరఫరా చేశారు.

అంటే నగరం సాధారణ నీటి సరఫరాపై ఆధారపడే పరిస్థితి నుంచి ట్యాంకర్లపై ఆధారపడే పరిస్థితికి వేగంగా మారుతోంది. అధికారుల సమాచారం ప్రకారం రోజుకు 5 వేల నుంచి 8 వేల వరకు ట్యాంకర్ బుకింగ్స్ నమోదవుతున్నాయి. సాధారణంగా వర్షాకాలం చివర్లో ఉండాల్సిన డిమాండ్ కంటే ఇది చాలా ఎక్కువ.

ఇక్కడే అసలు ప్రశ్న మొదలవుతోంది. నగరంలో నీటి అవసరం పెరుగుతోందని ప్రభుత్వానికి తెలియదా? బోర్లు ఎండిపోతున్నాయని తెలియదా? ట్యాంకర్ల బుకింగ్స్ విపరీతంగా పెరుగుతున్నాయని అధికారిక గణాంకాలే చెబుతున్నప్పుడు, ప్రజలకు సకాలంలో నీరు అందించే వ్యవస్థ ఎందుకు బలపడటం లేదు?

రిజర్వాయర్లలో నీటి నిల్వలు.. ఎక్కడ ఎంత ఉన్నాయి..?

హైదరాబాద్‌కు ప్రధానంగా కృష్ణా, గోదావరి నదులతో పాటు సింగూరు, మంజీరా, ఉస్మాన్‌సాగర్, హిమాయత్‌సాగర్ జలాశయాల నుంచి తాగునీరు అందుతుంది. ప్రస్తుతం నగరానికి రోజుకు సుమారు 560 నుంచి 570 మిలియన్ గ్యాలన్ల నీటిని సరఫరా చేస్తున్నట్లు వాటర్ బోర్డు అధికారులు చెబుతున్నారు. కానీ ఈ నీటి వనరులన్నింటి పరిస్థితి ఒకేలా లేదు.

సింగూరు, మంజీరా జలాశయాల్లో నిల్వలు గణనీయంగా పడిపోయాయి. అక్టోబర్ 24 నాటి గణాంకాల ప్రకారం.. సింగూరులో గత ఏడాది ఇదే సమయానికి 16.62 టీఎంసీల నీరు ఉండగా, ఈ ఏడాది కేవలం 3.14 టీఎంసీలకు పడిపోయింది. మంజీరాలో కూడా నిల్వలు భారీగా తగ్గాయి. అయితే ఉస్మాన్‌సాగర్, హిమాయత్‌సాగర్, గోదావరి, కృష్ణా వనరుల్లో కొంత మేర నిల్వలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. కానీ కొన్ని ప్రధాన వనరుల్లో నిల్వలు తగ్గిపోవడం మాత్రం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.

వాటర్ బోర్డు అధికారుల అంచనా ప్రకారం సింగూరు, మంజీరా నుంచి వచ్చే నీటిలో జనవరి నుంచి ఆగస్టు వరకు రోజుకు దాదాపు 100 మిలియన్ గ్యాలన్ల లోటు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. దీన్ని అధిగమించడానికి గోదావరి, కృష్ణా, ఉస్మాన్‌సాగర్ నుంచి అదనంగా 60 మిలియన్ గ్యాలన్ల నీటిని సమకూర్చుకోవాలని అధికారులు ప్రణాళికలు సిద్ధం చేస్తున్నారు. అయినప్పటికీ మరో 40 నుంచి 50 మిలియన్ గ్యాలన్ల కొరత మిగిలే ప్రమాదం ఉందని అంచనా. ఈ ప్రభావం దాదాపు మూడు లక్షల నీటి కనెక్షన్లపై పడే అవకాశం ఉందని అధికారులు వెల్లడించారు. అంటే సమస్య ఎంత తీవ్రంగా ఉందో అర్థం చేసుకోవచ్చు.

ప్రభుత్వం ఏం చేస్తోంది? ప్రణాళికలు ఎక్కడ ఆగిపోయాయి?

ఇక్కడ ప్రభుత్వాన్ని నిలదీయాల్సిన అవసరం ఉంది. నీటి కొరత ఒక్కరోజులో పుట్టుకొచ్చిన సమస్య కాదు. వర్షాలు తగ్గితే భూగర్భ జలాలు తగ్గుతాయి. బోర్లు ఎండిపోతాయి. జలాశయాల్లోకి నీటి ప్రవాహం తగ్గుతుంది. నగర జనాభా పెరిగేకొద్దీ నీటి డిమాండ్ కూడా పెరుగుతుంది. ఇవన్నీ ప్రభుత్వానికి ముందే తెలిసిన విషయాలే. అయినా పరిస్థితి ఇంతవరకు ఎందుకు వచ్చింది?

అక్టోబర్ చివర్లోనే సింగూరు, మంజీరా నిల్వలు తగ్గుతున్నాయని వాటర్ బోర్డు హెచ్చరికలు చేసింది. అత్యవసర ప్రణాళికను ప్రభుత్వానికి సమర్పించినట్లు అధికారులు వెల్లడించారు. నవంబర్ 11న వాటర్ బోర్డు ఎండీ అశోక్ రెడ్డి ఉస్మాన్‌సాగర్, హిమాయత్‌సాగర్ ప్రాంతాల్లో పర్యటించి అదనపు నీటిని తీసుకురావడానికి ఉన్న అవకాశాలను పరిశీలించారు. అదనపు పైపులైన్లు, రవాణా మార్గాలు, ప్రస్తుత నెట్‌వర్క్ సామర్థ్యంపై సమీక్షించారు. ఇది ఒక చర్యే. కానీ ఇప్పుడు కావాల్సింది కేవలం పరిశీలనలు, సమీక్షలు కాదు. కార్యాచరణ.

ఎంత నీటిని అదనంగా తీసుకొస్తారు? ఎప్పటి నుంచి తీసుకొస్తారు? ఏ ప్రాంతాలకు సరఫరా చేస్తారు? ట్యాంకర్ల కొరతను ఎలా అధిగమిస్తారు? ప్రైవేట్ ట్యాంకర్ల ధరలను ఎవరు నియంత్రిస్తారు? వీటిపై ప్రభుత్వం ప్రజలకు స్పష్టమైన సమాధానం చెప్పాల్సిన అవసరం ఉంది.

ప్రైవేట్ ట్యాంకర్ల దందాకు అడ్డుకట్ట వేసేదెవరు?

నీటి సమస్య తీవ్రత పెరిగినప్పుడు మొదట ఇబ్బంది పడేది సామాన్య కుటుంబాలే. ముఖ్యంగా హైటెక్ సిటీ, గచ్చిబౌలి, కొండాపూర్, మణికొండ, నిజాంపేట్, మియాపూర్, పటాన్‌చెరు వంటి ప్రాంతాల్లో అపార్ట్‌మెంట్లు, గేటెడ్ కమ్యూనిటీలు బోర్లపై ఆధారపడుతున్నాయి. భూగర్భ జలాలు తగ్గిపోవడంతో ఇప్పుడు ట్యాంకర్లే ప్రత్యామ్నాయంగా మారుతున్నాయి. ప్రభుత్వ ట్యాంకర్ కోసం ఎదురుచూడలేని పరిస్థితుల్లో ప్రైవేట్ ట్యాంకర్లను ఆశ్రయించాల్సి వస్తోంది. ఇదే కొందరు ఆపరేటర్లకు అవకాశంగా మారుతోందన్న ఆరోపణలు ఉన్నాయి.

అయితే ఇక్కడ రెండు అంశాలపై ప్రభుత్వం తక్షణమే దృష్టి పెట్టాలి. మొదటిది.. వాటర్ బోర్డు ట్యాంకర్ బుకింగ్ వ్యవస్థను సమర్థంగా నిర్వహించాలి. బుక్ చేసిన ట్యాంకర్ ఎప్పుడు వస్తుంది? ఏ క్రమంలో వస్తుంది? ఆలస్యమైతే కారణం ఏమిటి? అనే వివరాలు ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండాలి.

రెండోది.. ప్రైవేట్ ట్యాంకర్లకు పారదర్శకమైన ధరల విధానం ఉండాలి. నీటిని ఎక్కడి నుంచి తీసుకొస్తున్నారు? అది తాగడానికి సురక్షితమైన నీరేనా? ఎంత ధర వసూలు చేయాలి? అనే అంశాలపై నియంత్రణ అవసరం. నీటి అవసరం ఉన్నవారిని వ్యాపార అవకాశంగా చూసే పరిస్థితి ఉండకూడదు.

వచ్చే వేసవికి హైదరాబాద్ సిద్ధంగా ఉందా?

ఇప్పుడు అందరినీ వేధిస్తున్న ప్రశ్న ఇదే. నవంబర్‌లోనే ట్యాంకర్లకు డిమాండ్ ఇంతగా పెరిగితే ఫిబ్రవరి, మార్చి, ఏప్రిల్, మే నెలల్లో పరిస్థితి ఎలా ఉంటుంది? వచ్చే ఏడాది జూన్‌లో నైరుతి రుతుపవనాలు ప్రవేశించే వరకు నీటి నిల్వలు పెరుగుతాయని ఆశించడం కష్టం. అయితే వచ్చే ఏడాది జూలై వరకు వర్షాలే ఉండవని ఇప్పుడే ఖచ్చితంగా చెప్పలేం. వాతావరణ పరిస్థితులు మారవచ్చు. కానీ ప్రభుత్వం తన ప్రణాళికలను మాత్రం ఆశల మీద నిర్మించకూడదు కదా.

నీటి సరఫరా కోసం ప్రత్యామ్నాయ వనరులను ఇప్పుడే సిద్ధం చేయాలి. అవసరమైన చోట పైపులైన్ల సామర్థ్యాన్ని పెంచాలి. అదనపు ట్యాంకర్లను సమకూర్చుకోవాలి. ఎండిపోయిన బోర్లున్న ప్రాంతాలను గుర్తించి ప్రత్యేక సరఫరా వ్యవస్థ ఏర్పాటు చేయాలి. వర్షపు నీటి సంరక్షణ, భూగర్భ జలాల పునరుద్ధరణపై దీర్ఘకాలిక ప్రణాళిక ఉండాలి. ముఖ్యంగా ట్యాంకర్ బుకింగ్‌లను ట్రాక్ చేసే వ్యవస్థను ప్రజలకు పారదర్శకంగా అందుబాటులోకి తీసుకురావాలి.

నగరం అడుగుతోంది.. ప్రభుత్వం సమాధానం చెబుతుందా?

హైదరాబాద్ అభివృద్ధి గురించి మాట్లాడేటప్పుడు ఐటీ పెట్టుబడులు, అంతర్జాతీయ సంస్థలు, మెట్రో విస్తరణ, రీజినల్ రింగ్ రోడ్డు గురించి గొప్పగా చెబుతాం. కానీ అదే నగరంలో ఒక కుటుంబం తాగునీటి కోసం వారం రోజులు ఎదురుచూడాల్సి వస్తే ఆ అభివృద్ధికి అర్థమేమిటి?

ఒక అపార్ట్‌మెంట్‌లో వంద కుటుంబాలు ఉంటాయి. వారికి రోజూ నీరు కావాలి. ఒక ట్యాంకర్ ఆలస్యమైతే వందల మంది ఇబ్బంది పడతారు. ఇది కేవలం ఒక ఇంటి సమస్య కాదు. నగర జీవన వ్యవస్థకు సంబంధించిన సమస్య.

వాటర్ బోర్డు దగ్గర ప్రణాళికలు ఉండవచ్చు. అధికారులు సమీక్షలు నిర్వహించవచ్చు. ప్రత్యామ్నాయ వనరులను పరిశీలించవచ్చు. కానీ ప్రజలకు కావాల్సింది ప్రకటనలు కాదు. నల్లాలో నీరు.

నగరం విస్తరిస్తోంది. జనాభా పెరుగుతోంది. నీటి అవసరం పెరుగుతోంది. కానీ నీటి వనరులు మాత్రం అంతే వేగంగా పెరగడం లేదు. ఈ వాస్తవాన్ని గుర్తించి ముందుగానే ప్రణాళికలు సిద్ధం చేయాల్సిన బాధ్యత పాలకులదే.

హైదరాబాద్‌కు ఇప్పుడు కావాల్సింది మరో అభివృద్ధి ప్రకటన కాదు. ప్రతి ఇంటికీ తాగునీరు అందించే పక్కా కార్యాచరణ. నగరం గొంతెండుతోంది. ఆ దాహం తీర్చే బాధ్యత ప్రభుత్వానిదే. దీనికి సమాధానం చెప్పాల్సింది కూడా ప్రభుత్వమే.