మరో కుట్రకు పాక్ ప్లాన్
చీప్ డ్రోన్లతో భారత్ పై గురి పెడుతోందా..?
తుర్కియే నుంచి లక్ష FPVల కొనుగోలు
బోర్డర్ లో అసలేం జరుగుతోంది..?
ఆపరేషన్ సిందూర్లో భారత గగనతల రక్షణను పరీక్షించిన పాకిస్థాన్.. ఇప్పుడు తుర్కియే నుంచి లక్ష ఎఫ్పీవీ కామికేజ్ డ్రోన్లు కొనుగోలు చేసేందుకు ఒప్పందం చేసుకుంది. మూడేళ్లలో భారీ డ్రోన్ బలగం సిద్ధం చేసుకునే వ్యూహం పాక్ కుట్రలో భాగం. సరిహద్దుల్లో కొత్త ముప్పుపై భారత్ అప్రమత్తంగా ఉండాల్సిన సమయం ఆసన్నమైందా..? అసలు భారత్- పాక్ బోర్డర్ లో ఏం జరుగుతోంది..?
లక్ష డ్రోన్లతో పాక్ భారీ వ్యూహం
ఆపరేషన్ సిందూర్ సమయంలో భారత గగనతల రక్షణ వ్యవస్థను పరీక్షించేలా డ్రోన్లు, క్షిపణులతో దాడులకు ప్రయత్నించిన పాకిస్థాన్.. ఇప్పుడు తన డ్రోన్ యుద్ధ సామర్థ్యాన్ని భారీగా పెంచుకునే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. ఒకటి, రెండు కాదు.. ఏకంగా లక్ష ఎఫ్పీవీ కామికేజ్ డ్రోన్లు కొనుగోలు చేసేందుకు తుర్కియేతో ఒప్పందం కుదుర్చుకుంది.
తుర్కియేకు చెందిన పసిఫిక్ టెక్నాలజీ సంస్థ, పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థ ఎన్ఆర్టీసీతో ఈ ఒప్పందం చేసుకుంది. 2026 సెప్టెంబర్ 18న కుదిరిన ఈ ఒప్పందం వివరాలను సంస్థ టర్కీ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ వేదికపై ప్రకటించింది. మూడు సంవత్సరాల కాలపరిమితితో కుదిరిన ఈ అగ్రిమెంట్ లో డ్రోన్ల సప్లైతో పాటు పాకిస్థాన్లోనే స్థానిక అసెంబ్లీ, తయారీ ఏర్పాట్లు కూడా ఉన్నాయి. అంటే విదేశాల నుంచి డ్రోన్లు కొనుగోలు చేయడమే కాదు.. భవిష్యత్తులో వాటిని సొంతంగా తయారు చేసుకునే సామర్థ్యాన్ని కూడా పెంచుకోవాలన్నది పాక్ వ్యూహంగా కనిపిస్తోంది.
మెర్కుట్ ఎఫ్పీవీ.. చిన్నదే కానీ ప్రమాదకరం
ఈ ఒప్పందంలో అత్యధికంగా చర్చకు వస్తున్నది మెర్కుట్ ఎఫ్పీవీ డ్రోన్. ఫస్ట్ పర్సన్ వ్యూ డ్రోన్గా పిలిచే ఈ వ్యవస్థను ఆపరేటర్ కెమెరా ద్వారా లైవ్ లో చూస్తూ నియంత్రిస్తాడు. చిన్న సైజ్, తక్కువ దూరంలో వేగంగా కదిలే సామర్థ్యం, టార్గెట్ గా చేరువగా వెళ్లి దాడి చేసే విధానం వీటి స్పెషాలిటీ.
మెర్కుట్ డ్రోన్ గరిష్ఠంగా 8 కిలోమీటర్ల పరిధిలో పనిచేస్తుంది. 20 నుంచి 30 నిమిషాల వరకు గాల్లో ఉంటుందని ఆ కంపెనీ చెబుతోంది. ఇందులో పేలుడు వార్హెడ్ అమర్చే సామర్థ్యం ఉంది. దాని వార్హెడ్లో 3 మిల్లీమీటర్ల పరిమాణం గల సుమారు వెయ్యి స్టీల్ బాల్స్ ఉంటాయి. పేలుడు సమయంలో ఇవి చుట్టుపక్కల ప్రాంతంలో తీవ్ర నష్టం కలిగించేలా రూపొందించారు. అయితే ఈ డ్రోన్ ఒక్కటే యుద్ధ గమనాన్ని మార్చేస్తుందని చెప్పలేం. కానీ ఇలాంటి డ్రోన్లు పెద్ద సంఖ్యలో ఒకేసారి వినియోగిస్తే రక్షణ వ్యవస్థలపై ఒత్తిడి పెంచగలవు.
డ్రోన్లతో పాటు హెలికాప్టర్లు, లాయిటరింగ్ మ్యూనిషన్స్
పాకిస్థాన్ కొనుగోలు చేస్తున్నది.. కేవలం లక్ష మెర్కుట్ డ్రోన్లే కాదు. ఈ ఒప్పందంలో మరో నాలుగు రకాల మానవరహిత వ్యవస్థలు కూడా ఉన్నాయి. 10 ఆల్పిన్ మానవరహిత హెలికాప్టర్లు, 25 డుమ్రుల్ మినీ హెలికాప్టర్లు, 500 డెలి టాక్టికల్ కామికేజ్ వ్యవస్థలు, 250 కోర్గాన్ ఆటోనమస్ గ్రౌండ్ సపోర్ట్, నిఘా వ్యవస్థలు ఈ ప్యాకేజీలో భాగంగా ఉన్నాయి.
ఆల్పిన్ హెలికాప్టర్ వ్యవస్థలో దాదాపు 200 కిలోల వరకు పేలోడ్ మోసుకెళ్లగల సామర్థ్యం ఉందని తెలుస్తోంది. థర్మల్ ఇమేజింగ్, నైట్ విజన్ వంటి సాంకేతికతతో నిఘా కార్యకలాపాలకూ ఉపయోగపడుతుంది. డుమ్రుల్ మినీ హెలికాప్టర్లు షార్ట్ రేంజ్ లక్ష్యాలను గుర్తించడం వంటి పనుల కోసం రూపొందించారు. ఇవి సుమారు 120 నిమిషాల వరకు గాల్లో ఉంటాయట.
ఇక డెలి వ్యవస్థలు లాయిటరింగ్ మ్యూనిషన్స్ విభాగానికి చెందినవి. టార్గెట్ వద్ద కొంతసేపు గాల్లో ఉండి దాడికి ఉపయోగించే మానవరహిత ఆయుధ వ్యవస్థలు ఇవి. కోర్గాన్ వ్యవస్థలు భూమిపై నుంచి డ్రోన్ కార్యకలాపాలకు సహకరించే ఆటోనమస్ యూనిట్లు. అంటే పాక్ ఒకే రకమైన డ్రోన్ మీద ఆధారపడకుండా అన్ని సామర్థ్యాలను కలిపి పెంచుకునే ప్రయత్నం చేస్తోందన్నమాట.
యుద్ధాల్లో ఎఫ్పీవీ డ్రోన్లదే కీలక పాత్ర
ఇప్పుడు ప్రపంచ యుద్ధ రంగంలో డ్రోన్ల వినియోగం వేగంగా మారుతోంది. గతంలో పెద్ద రీపర్ డ్రోన్లు, బైరక్తార్ వంటి మానవరహిత విమానాల గురించి ఎక్కువగా వినిపించేది. కానీ రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం మరో విషయాన్ని స్పష్టం చేసింది. తక్కువ ఖర్చుతో తయారయ్యే చిన్న ఎఫ్పీవీ డ్రోన్లు కూడా గ్రౌండ్ లెవల్ లో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయని తేలిపోయింది.
ఈ డ్రోన్ల ముందు భాగంలో ఉండే కెమెరా నుంచి వచ్చే లైవ్ ఇమేజ్ లను ఆపరేటర్ ప్రత్యేక గాగుల్స్ లేదా మానిటర్ ద్వారా చూస్తూ నియంత్రిస్తాడు. అందుకే యుద్ధరంగంలోకి సైనికులు నేరుగా వెళ్లకుండానే కొన్ని దాడులు చేసే అవకాశం ఉంటుంది. చిన్న పరిమాణం వల్ల గుర్తించడం కష్టమయ్యే సందర్భాలూ ఉంటాయి. అయితే వీటి పనితీరు కమ్యూనికేషన్ లింక్, బ్యాటరీ, వాతావరణం, ఎలక్ట్రానిక్ జామింగ్ వంటి అంశాలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఉక్రెయిన్, రష్యా రెండూ ఈ తరహా డ్రోన్లను విస్తృతంగా వినియోగిస్తున్నాయి. ఉక్రెయిన్ భారీ సంఖ్యలో డ్రోన్లను తయారు చేసి తన సైన్యానికి అందిస్తోంది. యుద్ధంలో తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ సంఖ్యలో డ్రోన్లను వినియోగించగలగడం ఒక కొత్త సైనిక వ్యూహంగా మారింది.
ఇది భారత్కు హెచ్చరికనా..?
ఇక్కడే భారత్ ఆలోచించాల్సిన అంశం ఉంది. ఆపరేషన్ సిందూర్ సమయంలో 2025 మే 7, 8 తేదీల్లో పాకిస్థాన్ డ్రోన్లు, క్షిపణులతో భారత సైనిక స్థావరాలను లక్ష్యంగా చేసుకునేందుకు ప్రయత్నించిందని వార్తలొచ్చాయి. ఆ దాడులను కౌంటర్-యూఏఎస్ గ్రిడ్, ఎయిర్ డిఫెన్స్ సిస్టమ్స్ అడ్డుకున్నాయని రక్షణ శాఖ తెలిపింది. సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో డ్రోన్ చొరబాట్లను గుర్తించి ఎదుర్కొనేందుకు రాడార్లు, ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్ వ్యవస్థలు, గగనతల రక్షణ ఆయుధాలను వినియోగించడంతో అప్పట్లో పెద్ద ముప్పే తప్పింది.
ఇప్పుడు పాకిస్థాన్ లక్షల సంఖ్యలో ఎఫ్పీవీ డ్రోన్ల కోసం అగ్రిమెంట్ చేసుకోవడం కొత్త ప్రశ్నలను ముందుకు తెస్తోంది. ఒకేసారి పెద్ద సంఖ్యలో చిన్న డ్రోన్లు సరిహద్దు దాటేందుకు ప్రయత్నిస్తే వాటిని గుర్తించడం, వేరు చేయడం, అడ్డుకోవడం ఎలా? ప్రతి చిన్న డ్రోన్పై ఖరీదైన క్షిపణిని ప్రయోగించడం సాధ్యమా? తక్కువ ఖర్చుతో వచ్చే డ్రోన్లను ఎదుర్కొనేందుకు అంతే సమర్థమైన, తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన కౌంటర్ డ్రోన్ వ్యవస్థలు ఎంతవరకు సిద్ధంగా ఉన్నాయి? ఇవి కేవలం టెక్నికల్ ప్రశ్నలు కావు. సరిహద్దు భద్రత, సైనిక స్థావరాలు, ఆయుధ నిల్వ కేంద్రాల రక్షణకు సంబంధించిన అంశాలు.
డ్రోన్ యుద్ధానికి భారత్ సిద్ధంగా ఉందా..?
పాకిస్థాన్-తుర్కియే ఒప్పందం వెనుక మరో వ్యూహాత్మక కోణం కూడా ఉంది. పాకిస్థాన్లోనే స్థానికంగా డ్రోన్ల అసెంబ్లీ, మేకింగ్ అవకాశం కల్పించడం వల్ల భవిష్యత్తులో సప్లై పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఒకసారి పెద్ద సంఖ్యలో డ్రోన్ల తయారీ వ్యవస్థ ఏర్పడితే, అవసరమైనప్పుడు వాటిని తిరిగి రెడీ చేసుకోవడం కూడా ఈజీ అవుతుంది. ఇదే భారత్ జాగ్రత్తగా గమనించాల్సిన అంశం.
అయితే ఈ ఒప్పందం విలువ ఎంత? డ్రోన్ల సరఫరా ఎప్పటి నుంచి మొదలవుతుంది? పాకిస్థాన్లో ఏర్పాటు చేయబోయే తయారీ కేంద్రాల సామర్థ్యం ఎంత? ఈ వివరాలన్నీ ఇంకా పూర్తిగా వెల్లడికాలేదు. అలాగే ఈ ఒప్పందం నేపథ్యంలో భారత్ అధికారికంగా హై అలర్ట్ ప్రకటించినట్లు సమాచారం లేదు. కానీ సరిహద్దు భద్రత కోణంలో దీనిని తేలిగ్గా తీసుకునే పరిస్థితి మాత్రం లేదు.
ఆపరేషన్ సిందూర్లో భారత్ తన గగనతల రక్షణ సామర్థ్యాన్ని చూపించింది. ఇప్పుడు పాకిస్థాన్ భారీ సంఖ్యలో చౌకైన కామికేజ్ డ్రోన్లను సమకూర్చుకునే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. యుద్ధం ఇప్పుడు కేవలం యుద్ధవిమానాలు, క్షిపణులకే పరిమితం కావడం లేదు. చిన్న డ్రోన్ల గుంపులే కొత్త సవాలుగా మారుతున్నాయి.
పాక్ లక్ష డ్రోన్ల వ్యూహం వెనుక అసలు లక్ష్యం ఏమిటి? భారత్ రక్షణ వ్యవస్థలను పరీక్షించడమా? లేక భవిష్యత్తు యుద్ధానికి ముందుగానే భారీ డ్రోన్ బలగాన్ని సిద్ధం చేసుకోవడమా? ఏది ఏమైనా.. సరిహద్దుల్లో కొత్త తరహా ముప్పును ఎదుర్కొనేందుకు భారత్ మరింత అప్రమత్తంగా ఉండాల్సిన అవసరం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది.


