నైరుతి రుతుపవనాల్లో 13 శాతం లోటు..
డిసెంబరులో గరిష్ఠ స్థాయికి ఎల్‌నినో?
తగ్గనున్న చలి తీవ్రత..
ఈసారి ఎండాకాలంలో దబిడి దిబిడే...
వ్యవసాయం, నీటి నిల్వపై పెరగనున్న ఒత్తిడి
భారత్‌లో చలికాలం అంటే చల్లని గాలులు.. మంచుతో కప్పుకున్న పర్వతాలు.. ఉదయం వేళ పొగమంచు.. కానీ ఈసారి పరిస్థితులు భిన్నంగా ఉండబోతున్నాయా? చలికాలంలోనూ ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా నమోదై, వచ్చే ఏడాది వేసవిలో భరించలేని వేడి ఎదురుకాబోతోందా? పసిఫిక్‌ మహాసముద్రంలో వేగంగా బలపడుతున్న ఎల్‌నినో పరిస్థితులు ఇప్పుడు ప్రపంచవ్యాప్తంగా వాతావరణ నిపుణుల దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్నాయి. భారత్‌లో ఇప్పటికే ముగిసిన నైరుతి రుతుపవనాలు సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతాన్ని మిగిల్చాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఎల్‌నినో మరింత తీవ్రంగా మారితే వ్యవసాయం నుంచి తాగునీటి వరకు అనేక రంగాలపై ప్రభావం పడే ప్రమాదం ఉందనే ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
డిసెంబరులోనే అసలు పరీక్ష.. రికార్డులను తిరగరాయనున్న ఎల్‌నినో?
ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ అక్టోబర్ 8న విడుదల చేసిన అంచనాల ప్రకారం.. పసిఫిక్‌ మహాసముద్రంలోని మధ్య, తూర్పు భూమధ్యరేఖ ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. అక్టోబర్ నుంచి డిసెంబర్‌ వరకు కీలక ప్రాంతంలో ఉష్ణోగ్రతల సగటు వ్యత్యాసం సాధారణం కంటే 3.7 డిగ్రీల సెల్సియస్‌ వరకు చేరవచ్చని అంచనా. డిసెంబరులో ఈ పరిస్థితులు గరిష్ఠ స్థాయికి చేరే అవకాశముందని డబ్ల్యూఎంఓ వెల్లడించింది.
ఇంతకుముందు 2015 నవంబర్‌ నుంచి 2016 జనవరి మధ్య నమోదైన 2.6 డిగ్రీల ఉష్ణోగ్రత వ్యత్యాసాన్ని తాజా అంచనా అధిగమించే అవకాశం ఉండటం ఆందోళన కలిగిస్తోంది. అందుకే ఈ పరిణామాన్ని కొన్ని నివేదికలు ‘సూపర్‌ ఎల్‌నినో’గా అభివర్ణిస్తున్నాయి.
అయితే, సూపర్‌ ఎల్‌నినో అనేది ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ అధికారికంగా ఉపయోగించే ప్రత్యేక వర్గీకరణ కాదు. ఎల్‌నినో ఎంత బలపడుతుంది? దాని ప్రభావం ఏ ప్రాంతంపై ఎంత ఉంటుంది? అనేది సముద్ర, వాతావరణ పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అయినప్పటికీ, ఈసారి ఏర్పడుతున్న పరిస్థితులు సాధారణం కంటే ఎక్కువ వేడి, వర్షపాతంలో మార్పుల ముప్పును పెంచుతున్నాయి.
చలికాలంలో చలి తగ్గుతుందా?
ఎల్‌నినో ప్రభావంతో ప్రపంచంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో సాధారణం కంటే అధిక ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యే అవకాశం ఉందని WMO అంచనా వేస్తోంది. దక్షిణాసియాలోనూ అక్టోబర్ నుంచి డిసెంబర్‌ మధ్య సాధారణం నుంచి అధిక ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యే అవకాశాలు ఉన్నట్లు వాతావరణ అంచనాలు సూచిస్తున్నాయి.
ముఖ్యంగా హిమాలయ ప్రాంతాల్లో మంచు కురిసే పరిమాణం, మంచు నిల్వలు కీలకం. పర్వత ప్రాంతాల్లో మంచు నిల్వలు తగ్గితే వాటిపై ఆధారపడే నదుల ప్రవాహాలు, జల వనరుల నిర్వహణపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే, ఈ ప్రభావం ఎంతవరకు ఉంటుందనేది రాబోయే నెలల్లో నమోదయ్యే వాతావరణ పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఇప్పటికే వర్షాల లోటు.. రైతులకు మరో సవాలా?
2026 నైరుతి రుతుపవనాల సీజన్‌ భారత్‌కు ఆశించినంత వర్షాలను అందించలేదు. జూన్‌ నుంచి సెప్టెంబర్‌ వరకు సాధారణ వర్షపాతంతో పోలిస్తే సుమారు 13 శాతం లోటు నమోదైంది. దీంతో దేశంలోని పలు ప్రాంతాల్లో వర్షాలు సమానంగా కురవకపోవడం, పంటల సాగుపై ప్రభావం వంటి సమస్యలు ఎదురయ్యాయి.
ఇప్పుడు రబీ పంటల సాగు కీలక దశలోకి ప్రవేశిస్తోంది. గోధుమ, శనగ, ఆవాలు వంటి పంటలకు నేలలో తేమ, అవసరమైన సమయంలో నీటి లభ్యత ముఖ్యమైనవి. శీతాకాలంలో వర్షాలు తగ్గడం, ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడం వంటి పరిస్థితులు ఏర్పడితే పంటల పెరుగుదల, దిగుబడిపై ఒత్తిడి పెరగవచ్చు.
మరోవైపు, ఇప్పటికే వర్షాల లోటుతో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్న ప్రాంతాల్లో భూగర్భ జలాలపై ఆధారపడటం పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. దీని ప్రభావం రైతుల సాగు ఖర్చులపైనా పడవచ్చు. అయితే, అన్ని ప్రాంతాల్లో ఒకే రకమైన ప్రభావం ఉంటుందని చెప్పలేం. స్థానిక వర్షపాతం, నీటి నిల్వలు, పంటల రకాలను బట్టి పరిస్థితులు మారుతాయి.
2027 వేసవిలో భగ్గుమనే వేడేనా?
అసలు ఆందోళన వచ్చే ఏడాది వేసవిపై నెలకొంది. ఎల్‌నినో బలంగా కొనసాగితే ప్రపంచ ఉష్ణోగ్రతలు పెరగడంతో పాటు కొన్ని ప్రాంతాల్లో వర్షపాతం తగ్గే అవకాశం ఉంది. భారత్‌లోనూ వేడి తీవ్రత పెరిగితే తాగునీటి అవసరాలు అధికమవడం, విద్యుత్ వినియోగం పెరగడం, వడదెబ్బ వంటి ఆరోగ్య సమస్యలు ఎక్కువయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగే కొద్దీ ఇళ్లలో, కార్యాలయాల్లో ఏసీలు, కూలర్ల వినియోగం పెరుగుతుంది. ఫలితంగా విద్యుత్ డిమాండ్‌ అధికమవుతుంది. నీటి వనరులపై ఒత్తిడి పెరిగితే పట్టణాలతో పాటు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోనూ సరఫరా నిర్వహణ సవాలుగా మారవచ్చు.
అయితే, 2027 వేసవిలో రికార్డు స్థాయి ఉష్ణోగ్రతలు తప్పకుండా నమోదవుతాయని ఇప్పుడే చెప్పలేం. ఎల్‌నినోతో పాటు ఇతర వాతావరణ వ్యవస్థలు, స్థానిక పరిస్థితులు కూడా వేసవి తీవ్రతను నిర్ణయిస్తాయి.
ఇప్పటి నుంచే అప్రమత్తం కావాల్సిందే!
ఎల్‌నినో ప్రభావం భారత్‌కే పరిమితం కాదు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉష్ణోగ్రతలు, వర్షపాతం తీరులో మార్పులకు ఇది కారణమవుతుంది. కొన్ని ప్రాంతాల్లో కరువు ముప్పు పెరిగితే, మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో భారీ వర్షాలు, వరదల ప్రమాదం కూడా ఏర్పడవచ్చు. అందువల్ల దీనిని కేవలం వేడి సమస్యగా కాకుండా, వ్యవసాయం, నీటి సమస్యలు, విద్యుత్ సరఫరా, ప్రజారోగ్యంతో ముడిపడిన సవాలుగా చూడాల్సి ఉంటుంది.
ప్రభుత్వాలు నీటి నిల్వలను సమీక్షించడం, రైతులకు ప్రాంతాలవారీగా సాగు సూచనలు అందించడం, వేసవి విద్యుత్ అవసరాలకు ముందస్తు ప్రణాళికలు రూపొందించడం కీలకం. ప్రజలు కూడా నీటిని పొదుపుగా వినియోగించడం, ఎండ తీవ్రత పెరిగినప్పుడు తగిన జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం అవసరం.
మొత్తానికి ఈ శీతాకాలం నుంచి వచ్చే వేసవి వరకు వాతావరణ పరిస్థితులు కీలకంగా మారనున్నాయి. పసిఫిక్‌ మహాసముద్రంలో ఎల్‌నినో ఎంత బలపడుతుంది? భారత్‌లో వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రతలు ఎలా మారతాయి? అనేదే ఇప్పుడు కీలకం.
