ఇండియాలో ఎంపీలకు ఐదేళ్ల పదవీకాలం..
అమెరికాలో ప్రతినిధుల సభ సభ్యులకు రెండేళ్లే!
మిడ్ టర్మ్ ఎన్నికల్లో ట్రంప్ పార్టీ ఓడిపోతే ఏం జరుగుతుంది?
అధ్యక్షుడు రాజీనామా చేయాలా?
అమెరికా ఎన్నికల వ్యవస్థలో అసలు లెక్కలేంటి?
అమెరికాలో ఇప్పుడు ఎన్నికల వేడి పెరిగింది. మిడ్ టర్మ్ ఎన్నికల పోలింగ్ జోరుగా సాగుతోంది. అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్కు ఈ ఎన్నికలు ఒక పెద్ద రాజకీయ పరీక్షగా మారాయి. ఆయన పార్టీ గెలిస్తే ఒక లెక్క.. ఓడిపోతే మరో లెక్క!
అయితే ఇక్కడ చాలామందికి ఒక సందేహం వస్తోంది. అమెరికాలో అధ్యక్షుడిని ఎన్నుకోవడానికి నాలుగేళ్లకు ఒకసారి ఎన్నికలు జరుగుతాయి కదా? మరి మధ్యలో రెండేళ్లకే మళ్లీ ఎన్నికలెందుకు? ఈ ఎన్నికల్లో ట్రంప్ పార్టీ ఓడిపోతే ఆయన అధ్యక్ష పదవికి రాజీనామా చేయాలా?
మన భారతదేశ ఎన్నికల వ్యవస్థతో పోల్చుకుంటే అమెరికా వ్యవస్థ కొంత భిన్నంగా ఉంటుంది. కానీ దాని వెనుక ఒక బలమైన ప్రజాస్వామ్య ఆలోచన ఉంది. అదేంటో సింపుల్గా తెలుసుకుందాం.
మిడ్ టర్మ్ ఎన్నికలంటే ఏంటి?
ముందుగా మిడ్ టర్మ్ అంటే అర్థం తెలుసుకుందాం. అమెరికాలో అధ్యక్షుడి పదవీకాలం నాలుగేళ్లు. ప్రతి నాలుగేళ్లకు ఒకసారి అధ్యక్ష ఎన్నికలు జరుగుతాయి. 2024లో డొనాల్డ్ ట్రంప్ అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికయ్యారు. ఆయన ప్రస్తుత పదవీకాలం 2029 జనవరి వరకు ఉంటుంది.
అయితే అమెరికా ప్రజలు అధ్యక్షుడిని ఎన్నుకున్న తర్వాత నాలుగేళ్ల పాటు రాజకీయాలను పట్టించుకోకుండా ఉండరు. రెండేళ్లకే మళ్లీ ఓటు వేస్తారు. ఈ ఎన్నికలనే మిడ్ టర్మ్ ఎన్నికలు అంటారు. అంటే అధ్యక్ష ఎన్నికలు జరిగిన నాలుగేళ్ల మధ్యలో వచ్చే ఎన్నికలు కాబట్టి మిడ్ టర్మ్ అనే పేరు వచ్చింది.
2024లో అధ్యక్ష ఎన్నికలు జరిగాయి. ఇప్పుడు 2026 నవంబర్ 3న మిడ్ టర్మ్ ఎన్నికలు జరుగుతున్నాయి. 2028లో మళ్లీ అధ్యక్ష ఎన్నికలు జరుగుతాయి. ఇక్కడ గమనించాల్సిన విషయం ఏమిటంటే.. ఈ ఎన్నికల్లో అధ్యక్షుడిని ఎన్నుకోవడం లేదు. అధ్యక్షుడి పార్టీకి పార్లమెంటులో ఎంత బలం ఉందో నిర్ణయించే ఎన్నికలు ఇవి!
రెండేళ్లకే ఎంపీల పదవీకాలం ముగుస్తుందా?
ఇదే చాలామందికి వచ్చే అసలు సందేహం. మన భారతదేశంలో లోక్సభ సభ్యుల పదవీకాలం సాధారణంగా ఐదేళ్లు. కానీ అమెరికాలో పరిస్థితి వేరు. అమెరికా పార్లమెంటును కాంగ్రెస్ అంటారు. ఇందులో రెండు సభలు ఉంటాయి.
1. హౌస్ ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్స్
2. సెనేట్
హౌస్ ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్స్ లో మొత్తం 435 మంది సభ్యులు ఉంటారు. వీరిని ప్రజలు నేరుగా ఎన్నుకుంటారు. వీరి పదవీకాలం కేవలం రెండేళ్లు మాత్రమే. అంటే 2024లో గెలిచిన ప్రతినిధులు 2026లో మళ్లీ ప్రజల ముందుకు రావాల్సిందే. అందుకే ప్రతి రెండేళ్లకు హౌస్లోని మొత్తం 435 స్థానాలకు ఎన్నికలు జరుగుతాయి.
ఇక రెండో సభ సెనేట్. ఇందులో మొత్తం 100 మంది సభ్యులు ఉంటారు. ప్రతి రాష్ట్రం నుంచి ఇద్దరు సెనేటర్లు ఉంటారు. వీరి పదవీకాలం ఆరేళ్లు.
అయితే ఇక్కడ ఒక ప్రత్యేకమైన విధానం ఉంది. మొత్తం 100 మంది సెనేటర్లకు ఒకేసారి ఎన్నికలు జరగవు. ప్రతి రెండేళ్లకు దాదాపు మూడింట ఒక వంతు స్థానాలకు మాత్రమే ఎన్నికలు జరుగుతాయి. అందుకే ఇప్పుడు జరుగుతున్న 2026 ఎన్నికల్లో హౌస్లోని 435 స్థానాలతో పాటు సెనేట్లో 35 స్థానాలకు ఎన్నికలు జరుగుతున్నాయి. అంటే అమెరికాలో ప్రతి రెండేళ్లకు ప్రజలు తమ ప్రతినిధులకు మళ్లీ పరీక్ష పెడతారు.
ట్రంప్ పార్టీ ఓడిపోతే అధ్యక్ష పదవి పోతుందా?
ఇప్పుడు అసలు ప్రశ్న దగ్గరకు వద్దాం. అమెరికాలో మిడ్ టర్మ్ ఎన్నికలపై ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆసక్తి పెరగడానికి ప్రధాన కారణం ఇదే. డొనాల్డ్ ట్రంప్ రిపబ్లికన్ పార్టీకి చెందిన నాయకుడు. ప్రస్తుతం అమెరికా కాంగ్రెస్లోని రెండు సభలపైనా రిపబ్లికన్ల ఆధిపత్యం ఉంది. ఒకవేళ ఈ ఎన్నికల్లో డెమోక్రటిక్ పార్టీ మెజారిటీ సాధించి, హౌస్ను లేదా సెనేట్ను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకుంటే ఏమవుతుంది? ట్రంప్ వెంటనే రాజీనామా చేయాలా?
కచ్చితంగా కానే కాదు. మిడ్ టర్మ్ ఎన్నికల్లో అధ్యక్షుడి పార్టీ ఓడిపోయినంత మాత్రాన అధ్యక్షుడి పదవి పోదు. ట్రంప్ తన నాలుగేళ్ల పదవీకాలాన్ని కొనసాగించవచ్చు. ఆయన అధ్యక్షుడిగా కొనసాగడానికి కాంగ్రెస్లో తన పార్టీకి మెజారిటీ ఉండాలనే నిబంధన లేదు. అంటే డెమోక్రాట్లు రెండు సభలనూ గెలుచుకున్నా ట్రంప్ వైట్హౌస్లోనే ఉంటారు.
ట్రంప్కు వచ్చే సమస్య ఏంటి?
అధ్యక్ష పదవి పోకపోయినా.. మిడ్ టర్మ్ ఎన్నికల్లో ఓడిపోవడం ట్రంప్కు చిన్న విషయం కాదు. ఎందుకంటే అమెరికాలో చట్టాలు చేయాలంటే కాంగ్రెస్ సహకారం అవసరం. బడ్జెట్ ఆమోదం, కొత్త చట్టాలు, ప్రభుత్వ ఖర్చులు, అనేక కీలక నిర్ణయాల్లో కాంగ్రెస్ పాత్ర ఉంటుంది. ఇప్పుడు రిపబ్లికన్ల చేతుల్లో ఉన్న కాంగ్రెస్.. ఎన్నికల తర్వాత డెమోక్రాట్ల చేతుల్లోకి వెళ్తే ట్రంప్కు రాజకీయ ఇబ్బందులు మొదలవుతాయి.
ట్రంప్ నిర్ణయాలకు అడ్డంకులు!
ట్రంప్ ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చే కొత్త ప్రతిపాదనలకు కాంగ్రెస్లో డెమోక్రాట్లు అభ్యంతరాలు చెప్పవచ్చు. బడ్జెట్, పన్నులు, ప్రభుత్వ విధానాల విషయంలో ఆయన అనుకున్న వేగంతో ముందుకు వెళ్లడం కష్టమవుతుంది.
విచారణల ముప్పు!
డెమోక్రాట్లకు హౌస్లో మెజారిటీ వస్తే ట్రంప్ ప్రభుత్వ నిర్ణయాలపై విచారణలు చేపట్టవచ్చు. ప్రభుత్వ అధికారులను ప్రశ్నించవచ్చు. పార్లమెంటరీ కమిటీల ద్వారా పలు అంశాలపై దర్యాప్తు చేయవచ్చు.
అభిశంసన అస్త్రం!
ఇది మరింత కీలకమైన అంశం. అమెరికా రాజ్యాంగంలో అధ్యక్షుడిని అభిశంసించే అధికారం కాంగ్రెస్కు ఉంది. హౌస్ ఆఫ్ రిప్రజెంటేటివ్స్లో సాధారణ మెజారిటీతో అభిశంసన తీర్మానం ఆమోదిస్తే అధ్యక్షుడిపై అధికారిక అభియోగాలు నమోదవుతాయి. ఆ తర్వాత సెనేట్లో విచారణ జరుగుతుంది. సెనేట్లో హాజరైన సభ్యుల్లో మూడింట రెండొంతుల మంది దోషిగా తేల్చితేనే అధ్యక్షుడిని పదవి నుంచి తొలగించవచ్చు.
గతంలో ట్రంప్ రెండుసార్లు అభిశంసనకు గురయ్యారు. కానీ రెండు సందర్భాల్లోనూ సెనేట్లో దోషిగా తేలకపోవడంతో పదవిలోనే కొనసాగారు. అంటే మిడ్ టర్మ్ ఎన్నికల్లో ఓటమి ట్రంప్ పదవిని నేరుగా తీసేయకపోయినా.. ఆయనకు రాజకీయంగా ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసే పరిస్థితిని తీసుకురావచ్చు.
ఈ ఎన్నికలను ట్రంప్కు రెఫరెండంగా ఎందుకు చూస్తున్నారు?
అమెరికాలో మిడ్ టర్మ్ ఎన్నికలను సాధారణంగా అధికారంలో ఉన్న అధ్యక్షుడి పనితీరుపై ప్రజలు ఇచ్చే తీర్పుగా భావిస్తారు. అధ్యక్ష ఎన్నికల సమయంలో ఇచ్చిన హామీలు ఎంతవరకు అమలయ్యాయి? ధరలు తగ్గాయా? ఉద్యోగాలు పెరిగాయా? వలసల విధానాలు ఎలా ఉన్నాయి? విదేశాంగ విధానం ప్రజలకు నచ్చిందా? ప్రభుత్వ నిర్ణయాలపై ప్రజల్లో సంతృప్తి ఉందా? ఇలాంటి అంశాలన్నీ ఎన్నికలపై ప్రభావం చూపుతాయి.
అందుకే ఈసారి ట్రంప్ స్వయంగా ప్రచారంలోకి దిగారు. రిపబ్లికన్ అభ్యర్థుల తరఫున ర్యాలీలు నిర్వహిస్తూ తన మద్దతుదారులను పోలింగ్ కేంద్రాలకు రావాలని కోరుతున్నారు. మరోవైపు డెమోక్రాట్లు ఈ ఎన్నికలను ట్రంప్ రెండో విడత పాలనపై ప్రజాభిప్రాయ సేకరణగా చూస్తున్నారు. ప్రస్తుతం రెండు సభల్లోనూ రిపబ్లికన్లకు ఆధిపత్యం ఉండటంతో, ఆ ఆధిపత్యాన్ని కాపాడుకోవడం ట్రంప్కు కీలకంగా మారింది.
అమెరికా అధ్యక్షుడికి రెండేళ్లకోసారి ప్రజల పరీక్ష.. ఇదే ప్రజాస్వామ్య ప్రత్యేకత! ఇక్కడ మరో ఆసక్తికరమైన విషయం ఉంది. అమెరికా వ్యవస్థలో అధ్యక్షుడికి నాలుగేళ్ల పదవీకాలం ఉన్నప్పటికీ, కాంగ్రెస్ సభ్యులు మాత్రం రెండేళ్లకోసారి ప్రజల ముందుకు వెళ్లాలి. దీని వెనుక ఒక ఆలోచన ఉంది.
ప్రజలు ఎన్నుకున్న ప్రతినిధులు తమ ఇష్టానుసారం వ్యవహరించకుండా, తరచుగా ప్రజల తీర్పును ఎదుర్కోవాలి. అధ్యక్షుడి నిర్ణయాలకు కూడా ప్రజాప్రతినిధుల సభల్లో పర్యవేక్షణ ఉండాలి. అందుకే అమెరికాలో మిడ్ టర్మ్ ఎన్నికలకు అంత ప్రాధాన్యత ఉంది.
మన దగ్గర కూడా లోక్సభ ఎన్నికల తర్వాత ఐదేళ్లకు ఒకసారి ప్రజలు తమ తీర్పు చెబుతారు. మధ్యలో రాష్ట్రాల అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరుగుతాయి. కానీ అమెరికాలో మాత్రం అధ్యక్షుడి పదవీకాలం మధ్యలోనే మొత్తం ప్రతినిధుల సభకు ఎన్నికలు జరుగుతాయి. ఇది రెండు దేశాల ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థల మధ్య ఉన్న ముఖ్యమైన తేడా.
ట్రంప్ భవిష్యత్తు ఏంటి?
మొత్తానికి అమెరికాలో జరుగుతున్న మిడ్ టర్మ్ ఎన్నికలు ట్రంప్ అధ్యక్ష పదవికి నేరుగా ముప్పు కాదు. కానీ ఆయన మిగిలిన రెండేళ్ల పాలన ఎలా సాగబోతుందో నిర్ణయించే కీలక ఎన్నికలు. రిపబ్లికన్లు గెలిస్తే ట్రంప్కు కాంగ్రెస్ మద్దతు కొనసాగుతుంది. ఆయన విధానాలను ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి అవకాశం పెరుగుతుంది. డెమోక్రాట్లు గెలిస్తే ట్రంప్కు కాంగ్రెస్ నుంచి ప్రతిఘటన పెరుగుతుంది. విచారణలు, బడ్జెట్ వివాదాలు, చట్టాల ఆమోదంలో ప్రతిష్టంభనలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంటుంది.
అంటే ఈ ఎన్నికల్లో ట్రంప్ ఓడిపోయినా అధ్యక్షుడిగా కొనసాగుతారు. కానీ ఆయన రాజకీయ స్వేచ్ఛకు మాత్రం బ్రేకులు పడవచ్చు. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే.. అమెరికాలో మిడ్ టర్మ్ ఎన్నికలు అధ్యక్షుడిని మార్చే ఎన్నికలు కావు. అధ్యక్షుడు ఎంత బలంగా పాలన కొనసాగించగలడో నిర్ణయించే ఎన్నికలు.
అందుకే ఇప్పుడు ప్రపంచమంతా అమెరికా వైపు చూస్తోంది. ట్రంప్కు మరో రెండేళ్లపాటు తిరుగులేని అధికారం దక్కుతుందా? లేక కాంగ్రెస్లోనే ఆయనకు ప్రతిపక్షం నుంచి అడ్డుకట్ట పడుతుందా? ఈ ఎన్నికల ఫలితాలు చెప్పబోతున్న అసలు పొలిటికల్ స్టోరీ ఇదే.


